درمان بیش فعالی با نوروفیدبک یکی از سریعترین و موثرترین روشهای غیرتهاجمی برای کاهش علائم اختلال ADHD است. این روش با بهرهگیری از تکنولوژی پیشرفته، به مغز کمک میکند تا الگوهای عملکردی خود را بهبود بخشد.
برخلاف دارو درمانی که ممکن است عوارض جانبی به همراه داشته باشد، نوروفیدبک بدون نیاز به مصرف دارو و با استفاده از بازخورد عصبی به بیمار کمک میکند تا کنترل بیشتری بر رفتار و توجه خود داشته باشد. در ادامه مقاله، با جزئیات بیشتر به بررسی چگونگی عملکرد نوروفیدبک و تاثیر آن بر درمان بیش فعالی یا ADHD خواهیم پرداخت.
درمان بیش فعالی (ADHD) با نوروفیدبک
بیش فعالی (ADHD) اختلالی است که بر توانایی فرد در تمرکز، کنترل رفتارهای تکانشی و آرام بودن تأثیر میگذارد. اگرچه درمانهای دارویی و رواندرمانی برای ADHD وجود دارد، اما نوروفیدبک به عنوان یک روش درمانی غیرتهاجمی و مبتنی بر شواهد، توجه فزایندهای را به خود جلب کرده است.
نوروفیدبک یکی از اجزای نوروتراپی است که به افراد کمک میکند تا فعالیت الکتریکی مغز خود را کنترل کنند. با استفاده از حسگرهایی که بر روی سر قرار میگیرند، فعالیت مغز اندازهگیری شده و به فرد بازخورد بصری یا شنوایی ارائه میشود. این بازخورد به فرد کمک میکند تا فعالیت مغز خود را در جهت مطلوب تغییر دهد.
مغز افراد مبتلا به ADHD معمولاً امواج تتای بیشتر و امواج بتای کمتر از حالت طبیعی تولید میکند که باعث بروز مشکلاتی در توجه، یادگیری و کنترل رفتار میشود. نوروفیدبک به تنظیم و اصلاح این امواج میپردازد و با تکرار جلسات، به بیمار کمک میکند تا الگوهای ناهنجار مغزی خود را تغییر دهد. این روش به عنوان یک جایگزین ایمن برای دارودرمانی، فاقد عوارض جانبی است و میتواند به بهبود پایدار و قابل توجه علائم ADHD منجر شود.
آیا نوروفیدبک در درمان بیش فعالی موثر است؟
نوروفیدبک به عنوان یک روش درمانی نوین برای اختلال بیشفعالی (ADHD) مورد توجه بسیاری قرار گرفته است. برخی از مطالعات نشان میدهند که ۳۰ جلسات درمان با نوروفیدبک ممکن است به اندازه داروهای محرک رایج موثر باشد، به ویژه برای افرادی که به درمانهای دارویی پاسخ مناسبی نمیدهند یا از عوارض جانبی آنها رنج میبرند.
با این حال، اثربخشی نوروفیدبک ممکن است برای هر فرد متفاوت باشد و نتایج آن به عواملی مانند شدت علائم و میزان همکاری فرد در جلسات درمانی بستگی دارد. به همین دلیل، استفاده از این روش باید با مشورت متخصصین مغز و اعصاب یا روانپزشکان و در بهترین کلینیک نوروفیدبک انجام شود تا بهترین نتیجه حاصل شود.
نوروفیدبک برای بیش فعالی چه مزایایی دارد؟
نوروفیدبک، روشی غیرتهاجمی و مبتنی بر علوم اعصاب است که برای درمان طیف گستردهای از اختلالات عصبی، از جمله بیشفعالی، مورد استفاده قرار میگیرد. در ادامه به برخی از مزایای استفاده از نوروفیدبک برای درمان بیشفعالی اشاره شده است:
- بهبود عملکردهای شناختی: نوروفیدبک میتواند به بهبود تمرکز، توجه، حافظه، کنترل تکانهها و مهارتهای اجتماعی کمک کند.
- کاهش علائم اصلی بیشفعالی: با تنظیم فعالیت امواج مغزی، نوروفیدبک میتواند به کاهش علائمی مانند بیقراری، بیتوجهی، تکانشگری و مشکلات یادگیری کمک کند.
- افزایش کیفیت زندگی: با بهبود عملکردهای شناختی و کاهش علائم بیشفعالی، کیفیت زندگی افراد مبتلا به این اختلال به طور قابل توجهی بهبود مییابد.
- اثرات طولانیمدت: اثرات نوروفیدبک معمولاً پایدار بوده و میتواند به بهبود عملکرد مغز در طولانی مدت کمک کند.
- عدم وابستگی به دارو: نوروفیدبک یک روش درمانی غیر دارویی است و عوارض جانبی داروهای محرک را ندارد.
- درمان هدفمند: نوروفیدبک یک روش درمانی شخصیسازی شده است که به طور خاص برای نیازهای هر فرد تنظیم میشود.
معایب نوروفیدبک برای درمان ADHD
با این که نوروفیدبک یک روش درمانی غیر تهاجمی و ایمن محسوب میشود و معمولا بدون عوارض جدی است، اما ممکن است مانند سایر روشهای درمانی، عوارض جانبی خفیف و موقتی در برخی افراد مشاهده شود. این عوارض شامل موارد زیر هستند:
- خستگی و کاهش انرژی پس از جلسات درمان
- احساس گیجی یا سردرگمی در ساعات ابتدایی پس از پایان جلسه
- بروز حساسیت به نور، بهویژه در افرادی که سابقه ضربه مغزی دارند.
- حالت تهوع خفیف پس از برخی جلسات
نحوه درمان بیش فعالی با نوروفیدبک
درمان بیشفعالی (ADHD) با استفاده از نوروفیدبک یک روش غیرتهاجمی است که به کمک آن میتوان به اصلاح فعالیت مغزی و بهبود عملکرد شناختی افراد مبتلا به این اختلال پرداخت. مراحل اصلی این درمان به شرح زیر است:
✔️ مشاوره اولیه و ارزیابی وضعیت بیمار: پیش از شروع درمان با نوروفیدبک، پزشک اطلاعات جامعی از بیمار دریافت میکند. این اطلاعات شامل تاریخچه پزشکی، علائم موجود و شیوه زندگی فرد است که به پزشک کمک میکند تا ارزیابی دقیقی از وضعیت مغزی بیمار داشته باشد. این بررسیها نه تنها در ابتدا، بلکه در هر جلسه درمانی ادامه پیدا میکند تا پیشرفتهای بیمار در طول زمان پیگیری شود.
✔️ اتصال الکترودها: در شروع هر جلسه درمانی، پزشک الکترودهایی را که به دستگاه الکتروانسفالوگرافی (EEG) متصل هستند، به سر فرد میزند. این الکترودها وظیفه اندازهگیری فعالیت مغز را دارند و هیچگونه جریان الکتریکی تولید نمیکنند، بنابراین بیمار هیچگونه دردی احساس نخواهد کرد.
✔️ نمایش امواج مغزی: در طول جلسه، یک اسکن بلادرنگ از امواج مغزی بیمار بر روی صفحه نمایش داده میشود. این تصاویر به پزشک این امکان را میدهند که بهطور دقیق عملکرد مغز را بررسی و تجزیه و تحلیل کند.
✔️ تعامل با محرکها: در این مرحله، پزشک از بیمار میخواهد تا یک فعالیت خاص را انجام دهد که معمولاً شامل بازیهای ویدیویی یا تحریکات صوتی و تصویری است. این محرکها طراحی شدهاند تا مغز را به چالش بکشند و به آن کمک کنند تا اطلاعات را به روشهای مختلف پردازش کند. این فعالیتها ممکن است شامل صداهایی باشند که بهطور ناگهانی قطع و وصل میشوند یا موسیقیای که تحت تاثیر تغییرات امواج مغزی قرار میگیرد.
✔️ بازخورد مغزی: مغز با توجه به واکنشهایی که به این محرکها نشان میدهد، بازخورد دریافت میکند. این بازخورد بهطور مستقیم به صفحه نمایش منتقل میشود و بیمار میتواند تعامل خود را با آن مشاهده کند. برای مثال، ممکن است یک دماسنج دیجیتال روی صفحه نمایش ظاهر شود و از فرد خواسته شود تا دمای آن را افزایش یا کاهش دهد، یا باید روی یک شخصیت تمرکز کند تا آن را از طریق ذهن خود کنترل و آرام کند.
✔️ شرطیسازی مغز: بازخوردهای مثبت و منفی بهطور مستمر به بیمار کمک میکنند تا فعالیتهای مغزی خود را از طریق فرآیندی به نام «شرطیسازی عامل» کنترل نماید. با تمرین و تکرار، بیمار میآموزد که چگونه توجه خود را بهطور طبیعی و مؤثرتر متمرکز کند و رفتارهای خود را بهبود بخشد.
✔️ تنظیم امواج مغزی: در افراد مبتلا به ADHD، فعالیت امواج مغزی بهویژه در لوب فرونتال مغز دچار اختلال میشود. تحقیقات نشان دادهاند که نسبت امواج تتا (امواج آهستهتر) به امواج بتا (امواج سریعتر) در این افراد بیشتر از حد نرمال است. نوروفیدبک به کمک تنظیم و تعادل این امواج، میتواند علائم بیشفعالی را کاهش دهد.
✔️ تأثیر بر رفتار و علائم ADHD: با تغییر تدریجی در امواج مغزی و هماهنگسازی آنها، تغییرات رفتاری قابل توجهی ایجاد میشود. این تغییرات به تدریج منجر به کاهش علائم بیشفعالی و بهبود تمرکز، توجه و رفتارهای شناختی فرد میشود.
آیا تاثیر نوروفیدبک بر بیش فعالی در همه افراد یکسان است؟
تاثیر نوروفیدبک بر بیشفعالی در همه افراد یکسان نیست و به عوامل مختلفی بستگی دارد. این عوامل شامل شدت علائم، سن فرد، میزان همکاری در جلسات درمانی و ترکیب آن با سایر روشهای درمانی میباشد. برخی افراد به سرعت به این روش پاسخ میدهند و علائم آنها بهبود مییابد، اما در برخی دیگر، نتایج ممکن است به تدریج و با گذشت زمان مشاهده شود.
افرادی که به نوروفیدبک پاسخ نمیدهند، ممکن است نیاز به ترکیب این روش با درمانهای دیگر مانند رفتار درمانی یا دارودرمانی داشته باشند. بهطور کلی، نوروفیدبک به عنوان یک روش امن و موثر برای بسیاری از افراد مبتلا به بیش فعالی توصیه میشود، اما برای دستیابی به نتایج مطلوب، ارزیابی و برنامهریزی دقیق توسط متخصص ضروری است.
مدت و تعداد جلسات نوروفیدبک برای بیش فعالی
تعداد جلسات نوروفیدبک برای درمان بیشفعالی به شرایط فردی هر بیمار بستگی دارد. معمولا برای کودکان مبتلا به بیش فعالی بین 20 تا 40 جلسه درمانی پیشنهاد میشود. این جلسات معمولا دو تا سه بار در هفته برگزار میشود و هر جلسه حدود 30 تا 50 دقیقه طول میکشد.
اگرچه تعداد جلسات ممکن است متغیر باشد، به طور کلی در درمان بیشفعالی، نیاز است که تمام جلسات به طور پیوسته و کامل انجام شوند تا نتایج مطلوب حاصل گردد. بسته به وضعیت فرد، این جلسات میتوانند بین 10 تا 80 جلسه به طول بیانجامند. برای رسیدن به نتیجه مطلوب، صبر و استمرار در درمان ضروری است.
درمان بیش فعالی با نوروفیدبک در تهران
کلینیک مهر گلاب، به عنوان یکی از معتبرترین مراکز تخصصی نوروتراپی در کشور، با تکیه بر دانش روز و بهرهگیری از تجهیزات پیشرفته، راهکارهای درمانی نوینی را برای افراد مبتلا به اختلال بیشفعالی ارائه میدهد. در این کلینیک، تمامی جلسات نوروفیدبک تحت نظر بهترین متخصصین این حوزه انجام میشود و از پیشرفتهترین دستگاههای الکتروانسفالوگرافی (EEG) برای اندازهگیری و تنظیم فعالیت مغزی بیماران استفاده میشود.
نوروفیدبک، روشی غیرتهاجمی و مؤثر برای تنظیم فعالیتهای مغز است که در درمان اختلال بیشفعالی نتایج چشمگیری داشته است. کلینیک مهرگلاب با ارائه خدمات تخصصی نوروفیدبک به کودکان و بزرگسالان مبتلا به بیشفعالی، گامی موثر در جهت بهبود کیفیت زندگی افراد مبتلا به این اختلال برداشته است.