درمان میگرن با دستگاه rTMS; بدون دارو

زندگی با سردرد مزمن یا حملات متناوب و فلج‌کننده میگرن، شبیه به زندگی در میدان نبرد است؛ نبردی که هر لحظه ممکن است با یک درد کوبنده، حساسیت شدید به نور و صدا، و حالت تهوع، شما را از پا درآورد و تمام برنامه‌ها، شادی‌ها و تمرکزتان را به تلی از خاکستر تبدیل کند. اگر جزء میلیون‌ها نفری هستید که هر ماه روزهای زیادی را با ترس از حمله بعدی میگرن یا تحمل مداوم سردرد تنشی می‌گذرانید و احساس می‌کنید قرص‌ها دیگر جواب نمی‌دهند یا عوارض جانبی‌شان غیرقابل تحمل شده است، باید بگویم که دیگر لازم نیست به این چرخه دردناک ادامه دهید. مشکل شما تنها یک درد موضعی در سر نیست؛ بلکه یک اختلال در سیم‌کشی الکتریکی و شیمیایی مغز است. درمان میگرن با rTMS یک رویکرد نوین و غیرتهاجمی برای کاهش علائم این بیماری است.  روش rTMS (تحریک مغناطیسی مکرر ترانس کرانیال) به‌عنوان درمانی بدون نیاز به دارو، امکان کاهش شدت و تعداد حملات میگرنی را فراهم کرده و در عین حال، عوارض جانبی حداقلی دارد. 

 در این مقاله، به بررسی نحوه عملکرد و تأثیرات این تکنیک پیشرفته در درمان میگرن خواهیم پرداخت. اگر به دنبال روشی موثر و ایمن برای کنترل میگرن هستید، مطالعه این مطلب می‌تواند راهگشای شما باشد. ما در کلینیک تخصصی مهر گلاب، متعهد به ارائه راه‌حل‌های ریشه‌ای و پیشرفته هستیم و در این مقاله، شما را با یک تکنولوژی انقلابی آشنا می‌کنیم: تحریک مغناطیسی مغز به صورت مکرر (rTMS). آر تی ام اس نه تنها یک مسکن موقت، بلکه یک تنظیم‌کننده هوشمند برای مغز شماست که می‌تواند فرکانس و شدت سردردهای شما را به شکلی پایدار کاهش دهد و نویدبخش سال‌هایی بدون درد باشد.

آر تی ام اس چیست و چگونه مسیرهای درد در مغز را کنترل می‌کند؟

آر تی ام اس یک روش درمانی کاملاً غیرتهاجمی است که از پالس‌های مغناطیسی قوی برای تعدیل فعالیت الکتریکی سلول‌های عصبی در نواحی مشخصی از مغز استفاده می‌کند. برخلاف داروهای مسکن که اغلب فقط علائم را پوشش می‌دهند، آر تی ام اس مستقیماً بر ریشه عصبی میگرن و سردردهای مزمن اثر می‌گذارد. مطالعات نشان داده‌اند که در بیماران مبتلا به میگرن، فعالیت غیرطبیعی در بخش‌هایی از مغز، به ویژه قشر پس‌سری و قشر حرکتی وجود دارد. آر تی ام اس با ارسال پالس‌های هدفمند، می‌تواند این فعالیت نامنظم و بیش از حد حساس را در این مراکز حسی و پردازش درد، آرام و متعادل سازد. این تنظیم مجدد، آستانه تحمل درد در مغز را بالا می‌برد و مغز را از واکنش‌های اغراق‌آمیز به محرک‌هایی که منجر به حمله میگرنی می‌شوند، باز می‌دارد.

بیشتر بخوانید: درمان غیر دارویی پارکینسون با دستگاه rTMS

درمان میگرن با آر تی ام اس (rTMS) 

میگرن، یک اختلال عصبی مزمن و ناتوان‌کننده است که میلیون‌ها نفر در سراسر جهان را تحت تأثیر قرار می‌دهد. این بیماری با حملات شدید سردرد همراه با علائمی مانند تهوع، استفراغ و حساسیت به نور و صدا مشخص می‌شود. اگرچه داروهای ضد درد می‌توانند به تسکین موقت علائم کمک کنند، اما بسیاری از بیماران به دنبال روش‌های درمانی موثرتر و طولانی‌مدت‌تر هستند.

در سال‌های اخیر، تحریک مغناطیسی مغز (rTMS) به عنوان یک روش درمانی نوین و غیرتهاجمی برای میگرن مورد توجه قرار گرفته است. در این روش، پالس‌های مغناطیسی به نواحی خاصی از مغز اعمال می‌شود تا فعالیت عصبی را تنظیم کرده و شدت و فرکانس حملات میگرنی را کاهش دهد. مطالعات نشان داده‌اند که rTMS می‌تواند در بسیاری از بیماران مبتلا به میگرن مقاوم به درمان، نتایج قابل توجهی در کاهش تعداد و شدت حملات ایجاد کند.

روند درمان میگرن با آر تی ام اس چگونه است؟

درمان میگرن با تحریک مغناطیسی مکرر مغز (rTMS) یکی از روش‌های نوین و غیرتهاجمی است که با استفاده از پالس‌های الکترومغناطیسی، فعالیت نورون‌های مغزی را تنظیم کرده و به کاهش علائم میگرن کمک می‌کند. این روش تحت نظارت متخصص مغز و اعصاب انجام می‌شود و شامل مراحل زیر است:

1. ارزیابی اولیه و تهیه نقشه مغزی

در اولین قدم، بیمار باید به پزشک متخصص مغز و اعصاب مراجعه کند. در این جلسه، پزشک سابقه پزشکی بیمار را بررسی کرده و معاینات لازم را انجام می‌دهد.
یکی از ابزارهای مهم در این مرحله، نوار مغزی (الکتروانسفالوگرام یا EEG) است که برای بررسی فعالیت‌های الکتریکی مغز استفاده می‌شود. این آزمایش به شناسایی نواحی با بیشترین فعالیت الکتریکی کمک می‌کند تا پزشک بتواند محل دقیق اعمال پالس‌های مغناطیسی را تعیین کند. در برخی موارد، نقشه‌برداری مغزی (QEEG) انجام می‌شود.

2. برنامه‌ریزی جلسات درمانی

پس از تکمیل ارزیابی‌ها، جلسات درمانی rTMS برنامه‌ریزی می‌شود. هر جلسه حدود ۲۰ دقیقه زمان می‌برد و تعداد جلسات بر اساس شدت بیماری و نظر پزشک تعیین می‌گردد. در جلسه اول، تنظیمات دستگاه شامل قدرت و محل قرارگیری کویل مشخص می‌شود و این تنظیمات برای تمام جلسات بعدی ثابت باقی می‌ماند.

3. روند درمان

در هر جلسه، بیمار روی یک صندلی یا تخت راحت می‌نشیند. دستگاه rTMS دارای یک کویل مغناطیسی است که روی سر بیمار و در نزدیکی پیشانی قرار می‌گیرد. این کویل پالس‌های الکترومغناطیسی را به نواحی هدف مغز ارسال می‌کند. 

4. پس از درمان

درمان میگرن با rTMS به‌طور کلی عوارض جدی ندارد و بیمار می‌تواند بلافاصله پس از جلسه، فعالیت‌های روزمره خود را ادامه دهد. با این حال، ممکن است در جلسات ابتدایی، احساس ناراحتی خفیفی در پوست سر یا سردرد وجود داشته باشد. در این صورت، مصرف داروهای مسکن بدون نسخه توصیه می‌شود. بهتر است پس از جلسات اولیه، کمی استراحت کنید و از فعالیت‌هایی که نیاز به تمرکز زیاد دارند، مانند رانندگی، اجتناب نمایید.

همانطور که گقتیم این روش تحت نظارت متخصص مغز و اعصاب انجام می‌شود و شامل مراحل مختلفی است. اگر به دنبال مرکزی تخصصی برای انجام این روش هستید، کلینیک تخصصی روانشناسی مهر گلاب با تیمی از متخصصان مجرب و امکانات پیشرفته، تمامی مراحل درمان میگرن با آر تی ام اس را به‌صورت حرفه‌ای و استاندارد ارائه می‌دهد. این کلینیک با رویکردی جامع و بهره‌گیری از جدیدترین فناوری‌ها، به بهبود کیفیت زندگی بیماران کمک می‌کند.

تفاوت میگرن و سردرد مزمن و رویکرد آر تی ام اس برای هر کدام

با وجود اینکه هر دو حالت با درد در ناحیه سر مشخص می‌شوند، اما میگرن یک بیماری عصبی با علائم همراه مانند تهوع و حساسیت به نور است، در حالی که سردرد مزمن مانند سردرد تنشی مزمن بیشتر با درد مداوم و فشار مرتبط است. در هر دو حالت، آر تی ام اس می‌تواند به عنوان یک درمان مؤثر عمل کند، اما با رویکردهای کمی متفاوت. برای میگرن، اغلب هدف آر تی ام اس تنظیم فعالیت در قشر پس‌سری و مراکز پردازش درد است تا هم شدت حملات کاهش یابد و هم دفعات آن کمتر شود. برای سردردهای مزمن تنشی، هدف معمولاً کاهش حساسیت بیش از حد سیستم عصبی مرکزی و تعدیل فعالیت قشر حرکتی است که به صورت غیرمستقیم بر کاهش تنش‌های عضلانی گردن و سر تأثیر می‌گذارد. در کلینیک مهر گلاب، متخصصان ما پروتکل درمانی را کاملاً بر اساس نوع سردرد شما شخصی‌سازی می‌کنند.

 

کاندیداهای مناسب برای درمان سردرد و میگرن با آر تی ام اس

آر تی ام اس به طور عمده برای بیمارانی که از میگرن مزمن (بیش از ۱۵ روز سردرد در ماه که حداقل ۸ روز آن میگرن است) یا سردردهای مزمن مقاوم به درمان دارویی رنج می‌برند، توصیه می‌شود. این روش همچنین برای کسانی که می‌خواهند مصرف داروهای مسکن یا پیشگیرانه خود را به دلیل عوارض جانبی، بارداری یا تداخلات دارویی کاهش دهند، ایده‌آل است. مانند سایر درمان‌های مغزی، افرادی که دارای ایمپلنت‌های فلزی حساس به مغناطیس در ناحیه سر مانند گیره‌های آنوریسم یا کاشت حلزون شنوایی هستند، معمولاً کاندیدای این روش نیستند. تشخیص نهایی و تعیین مناسب بودن این درمان، پس از ارزیابی کامل توسط متخصص مغز و اعصاب در کلینیک ما صورت می‌گیرد.

درمان میگرن با آر تی ام اس چه مزایایی دارد؟

در ادامه به برخی از مهم‌ترین مزایای درمان میگرن با rTMS اشاره می‌شود:

• عدم نیاز به دارو و جراحی: برخلاف روش‌های درمانی دارویی، rTMS هیچ‌گونه عوارض جانبی ناشی از مصرف داروها را در پی ندارد و نیازی به جراحی یا اعمال تهاجمی ندارد.
• سرپایی بودن درمان: جلسات درمانی rTMS به صورت سرپایی و در مدت زمان کوتاهی انجام می‌شوند و بیمار پس از اتمام جلسه می‌تواند به فعالیت‌های روزمره خود بازگردد.
• کاهش سریع علائم: بسیاری از بیماران پس از چند جلسه درمان، کاهش قابل توجهی در شدت و فراوانی حملات میگرنی را تجربه می‌کنند.
• اثربخشی بالا در بیماران مقاوم به درمان: rTMS برای بیمارانی که به درمان‌های دارویی پاسخ مناسبی نداده‌اند، گزینه‌ای بسیار موثر است.
• بهبود کیفیت خواب: یکی از مزایای مهم rTMS بهبود کیفیت خواب در بیماران مبتلا به میگرن است که به طور مستقیم بر کاهش شدت حملات تأثیر می‌گذارد.
• کاهش عوارض جانبی: در مقایسه با داروهای ضد میگرن، rTMS عوارض جانبی بسیار کمتری دارد و معمولاً به خوبی توسط بیماران تحمل می‌شود.
• عدم وجود دوره نقاهت: پس از هر جلسه درمانی، بیمار می‌تواند به فعالیت‌های روزمره خود بازگردد و نیازی به استراحت طولانی مدت ندارد.
• کاربرد در سایر بیماری‌ها: علاوه بر میگرن، rTMS در درمان سایر اختلالات عصبی مانند افسردگی، اضطراب، او‌سی‌دی و اختلال استرس پس از سانحه نیز موثر شناخته شده است.

یکی از مهم‌ترین اثرات این روش، بهبود کیفیت زندگی بیماران است. افرادی که از سردردهای مزمن میگرنی رنج می‌برند، با استفاده از آر تی ام اس خواب بهتری دارند و نیازی به مصرف داروهای خواب‌آور نخواهند داشت. همچنین، این روش می‌تواند عملکرد شناختی را با بهبود توجه، حافظه و تصمیم‌گیری تقویت کند.

مدت زمان مورد نیاز برای کاهش درد پایدار

روند درمان با آر تی ام اس شامل یک دوره فشرده از جلسات است که معمولاً به صورت روزانه، ۵ روز در هفته، و به مدت تقریبی چهار تا شش هفته انجام می‌شود. هر جلسه درمانی بین ۲۰ تا ۴۰ دقیقه به طول می‌انجامد. بیمار در طول جلسه کاملاً هوشیار است و می‌تواند بلافاصله پس از آن به فعالیت‌های روزمره خود بازگردد. اغلب بیماران اولین نشانه‌های کاهش شدت و دفعات سردرد را در طول هفته سوم و چهارم درمان مشاهده می‌کنند. نکته مهم این است که اثرات آر تی ام اس به صورت تجمعی است و پس از پایان دوره اصلی درمان، مغز همچنان به تنظیمات جدید عادت می‌کند. تجربه ما نشان داده است که با ترکیب درمان‌های حمایتی، بهبودی می‌تواند برای سال‌های طولانی حفظ شود و نیاز به جلسات یادآور (تقویتی) در بازه‌های زمانی طولانی‌تر کاهش یابد.

نقش آر تی ام اس در کاهش نیاز به داروهای مسکن و پیشگیری از عود

یکی از مهم‌ترین اهداف درمان میگرن و سردرد مزمن با آر تی ام اس، کاهش وابستگی بیمار به داروهای مسکن حاد و داروهای پیشگیرانه است. با کاهش حساسیت‌پذیری مغز نسبت به عوامل ایجادکننده سردرد، حملات نه تنها کمتر می‌شوند، بلکه در صورت وقوع، شدت کمتری دارند و راحت‌تر با دوزهای کمتری از مسکن‌ها کنترل می‌شوند. آر تی ام اس با ایجاد یک تغییر پایدار در عملکرد عصبی، به مرور زمان باعث می‌شود که مغز به صورت طبیعی کمتر در معرض فعال‌سازی مسیرهای درد قرار گیرد و این امر به کاهش قابل توجه مصرف داروهای روزانه و جلوگیری از عود مکرر حملات کمک شایانی می‌کند، که برای کیفیت زندگی فرد یک دستاورد بزرگ محسوب می‌شود.

بیشتر بخوانید: درمان افسردگی مقاوم به درمان با آر تی ام اس

معایب درمان میگرن با آر تی ام اس

تحریک مغناطیسی مغز (rTMS) به عنوان یک روش درمانی نوین و مؤثر برای میگرن، عوارض جانبی بسیار کمتری نسبت به بسیاری از روش‌های درمانی دیگر دارد. با این حال، مانند هر روش درمانی دیگری، rTMS نیز ممکن است با برخی عوارض همراه باشد.

عوارض شایع:

• سردرد: شایع‌ترین عارضه جانبی rTMS است که معمولاً خفیف بوده و پس از چند جلسه درمان کاهش می‌یابد.
• درد و ناراحتی در ناحیه سر: این عارضه نیز معمولاً موقتی بوده و با گذشت زمان بهبود می‌یابد.
• احساس سبکی سر، سرگیجه و خستگی: این علائم در برخی افراد ممکن است رخ دهد، اما معمولاً خفیف هستند.

عوارض نادر:

• تشنج: در موارد بسیار نادر و در افرادی که سابقه تشنج یا اختلالات عصبی دارند، ممکن است خطر تشنج افزایش یابد. به همین دلیل، قبل از انجام rTMS، ارزیابی کامل پزشکی ضروری است.
• تغییرات خلقی: در برخی موارد، ممکن است تغییراتی در خلق و خو مانند اضطراب یا تحریک‌پذیری مشاهده شود.

ترکیب آر تی ام اس با سبک زندگی و مداخلات رفتاری برای نتیجه بهتر

ما در کلینیک تخصصی مهر گلاب معتقدیم که درمان موفق سردردهای مزمن نیازمند یک رویکرد جامع است. آر تی ام اس ابزار اصلی و قدرتمند ما برای تنظیم مغز است، اما برای حفظ نتایج عالی، باید با مداخلات رفتاری و سبک زندگی ترکیب شود. این مداخلات شامل آموزش شناسایی و مدیریت عوامل محرک سردرد مانند غذاها، استرس و کم‌خوابی، توصیه‌های تخصصی در مورد بهداشت خواب و در صورت نیاز، روان‌درمانی‌های حمایتی برای مدیریت استرس و اضطراب است که اغلب همراه با سردردهای مزمن هستند. این ترکیب درمانی، به شما کمک می‌کند تا نه تنها از نظر فیزیولوژیک از درد رها شوید، بلکه ابزارهای لازم برای مدیریت شرایط خود در درازمدت و تضمین ماندگاری بهبودی را نیز به دست آورید.

جمع بندی 

اگر میگرن و سردردهای مزمن، کنترل زندگی‌تان را به دست گرفته‌اند، وقت آن است که با یک رویکرد پیشرفته و علمی، این کنترل را بازپس بگیرید. تحریک مغناطیسی مغز (rTMS) به عنوان یک روش درمانی نوین و امیدوارکننده برای افرادی که از میگرن‌های مقاوم به درمان رنج می‌برند، مطرح شده است. این روش غیرتهاجمی و بدون نیاز به دارو، با تحریک نواحی خاص مغز، به تنظیم فعالیت‌های عصبی و کاهش شدت و فراوانی حملات میگرنی کمک می‌کند. سرعت عمل بالا، ایمنی، و عدم نیاز به بستری شدن از جمله مزایای این روش درمانی محسوب می‌شوند. کلینیک تخصصی روانشناسی مهرگلاب شناخته شده به عنوان بهترین مرکز فوق تخصصی rTMS در تهران با بهره‌گیری از تیمی حرفه‌ای و تجهیزات پیشرفته، کلیه مراحل تشخیص و درمان میگرن با rTMS را با بالاترین استانداردها ارائه می‌دهد و به بیماران کمک می‌کند تا به بهترین نتایج درمانی دست یابند و از مزایای بهبودی پایدار و طولانی مدت، که می‌تواند سال‌ها دوام داشته باشد، لذت ببرند. اولین قدم برای رهایی از درد مزمن، تصمیم به اقدام است.

 سؤالات متداول

۱. آیا آر تی ام اس یک درمان دائمی برای میگرن است؟

آر تی ام اس می‌تواند به صورت پایدار و طولانی مدت دفعات و شدت حملات میگرنی را کاهش دهد، اما بهبودی نیاز به نگهداری دارد. با این حال، با تکمیل دوره جلسات اصلی و رعایت توصیه‌های سبک زندگی و در صورت لزوم جلسات تقویتی، می‌توان کنترل میگرن را به شکلی مؤثر در دست گرفت و کیفیت زندگی را به شدت افزایش داد.

۲. اگر در حال حاضر از داروهای پیشگیرانه میگرن استفاده می‌کنم، می‌توانم آر تی ام اس انجام دهم؟

بله، در اغلب موارد می‌توانید آر تی ام اس را همزمان با داروهای فعلی خود شروع کنید. در طول درمان و پس از مشاهده بهبودی، متخصص مغز و اعصاب ما ممکن است به تدریج دوز داروهای شما را کاهش دهد. نکته مهم این است که هرگز بدون مشورت با پزشک، داروی خود را قطع نکنید.

۳. پس از چند جلسه با آر تی ام اس، کاهش درد را احساس خواهم کرد؟

اگرچه بدن هر فرد متفاوت است، اما اکثر بیماران ما معمولاً از هفته سوم تا چهارم درمان، متوجه کاهش محسوس در تعداد روزهای سردرد و شدت درد می‌شوند. برای دستیابی به نتایج کامل و پایداری بلندمدت، تکمیل کل دوره درمانی توصیه شده ضروری است.