نوار مغز کودکان (EEG)، آزمایشی است که فعالیت الکتریکی مغز کودک را ثبت و بررسی میکند. این روش غیرتهاجمی و بدون درد، به پزشکان در تشخیص اختلالات مختلف مغزی و عصبی مانند تشنج، صرع، آسیبهای مغزی و مشکلات خواب کمک میکند. در این مقاله، به بررسی جامع نوار مغز کودکان، نحوه انجام آن، آمادگیهای لازم و کاربردهای آن در تشخیص بیماریها میپردازیم.
نوار مغزی برای کودکان چه کاربردهایی دارد؟
نوار مغزی (EEG) یک آزمایش بیخطر و بدون درد است که فعالیت الکتریکی مغز را ثبت میکند. این آزمایش کاربردهای متعددی در کودکان دارد و به پزشکان در تشخیص و بررسی مشکلات مختلف کمک میکند. مهمترین کاربردهای نوار مغزی در کودکان عبارتند از:
تشخیص و پیگیری صرع و تشنج: یکی از اصلیترین کاربردهای نوار مغزی، تشخیص و بررسی انواع تشنج و صرع در کودکان است. این آزمایش میتواند نوع تشنج، محل شروع آن در مغز و شدت آن را مشخص کند. علاوه بر این، روشهای درمانی نوینی مانند rTMS برای درمان صرع و تشنج مورد استفاده قرار میگیرند که با تحریک مغناطیسی نواحی خاصی از مغز، به کاهش تشنجها و بهبود کیفیت زندگی بیماران کمک میکنند.
بررسی علائم مشکوک به مشکلات مغزی: نوار مغزی برای بررسی علائمی مانند موارد زیر نیز کاربرد دارد:
- قطع تنفس در خواب (آپنه خواب): این آزمایش میتواند الگوهای غیرطبیعی فعالیت مغز در هنگام خواب را که ممکن است با آپنه خواب مرتبط باشند، شناسایی کند.
- عفونتهای مغزی (مانند مننژیت و آنسفالیت): نوار مغزی میتواند تغییرات ناشی از عفونت در فعالیت الکتریکی مغز را نشان دهد.
- تومورهای مغزی: اگرچه روشهای تصویربرداری مانند MRI و CT اسکن معمولاً برای تشخیص تومورها استفاده میشوند، نوار مغزی نیز میتواند اطلاعات تکمیلی در مورد تأثیر تومور بر فعالیت مغز ارائه دهد.
- سرگیجه، سردرد و میگرن: در برخی موارد، نوار مغزی میتواند به بررسی علل این علائم کمک کند.
- اختلال هوشیاری: نوار مغزی میتواند به ارزیابی سطح هوشیاری و تشخیص علل کاهش هوشیاری کمک کند.
- ضربه به سر و آسیبهای مغزی: نوار مغزی میتواند تأثیر ضربه بر فعالیت الکتریکی مغز را نشان دهد.
بررسی تأخیر در رشد و رفتارهای غیرطبیعی: کودکانی که دچار تأخیر در رشد، از دست دادن هوشیاری، حرکات یا رفتارهای غیرطبیعی هستند، ممکن است نیاز به نوار مغزی داشته باشند. این آزمایش میتواند مشخص کند که آیا این علائم ناشی از مشکلات مغزی هستند یا خیر.
آیا نوار مغز برای کودکان خطرناک است؟
نوار مغز (EEG) روشی بیخطر و بدون درد برای بررسی فعالیت الکتریکی مغز کودکان است که سالهاست مورد استفاده قرار میگیرد. در این تست، الکترودهایی روی سر کودک قرار داده میشوند که فقط فعالیت مغز را ثبت میکنند و هیچ گونه تحریک عصبی یا خطر شوک الکتریکی ندارند. به ندرت، در کودکانی که سابقه تشنج دارند، ممکن است نورهای چشمکزن یا تنفس عمیق حین تست باعث ایجاد حمله شود که در صورت بروز، توسط پزشک حاضر در مرکز به سرعت کنترل میشود.
بیشتر بخوانید: نوروفیدبک در کودکان
آماده سازی کودک برای تست نوار مغز کودکان
برای آمادهسازی کودک برای تست نوار مغزی، باید چند نکته را در نظر بگیرید:
– شب قبل از آزمایش، موهای کودک را به خوبی با شامپو بشویید تا کاملاً تمیز و عاری از هرگونه چربی، آلودگی، ژل، اسپری، نرمکننده یا روغن باشد. موها باید خشک باشند. اگر موهای کودک بلند است، از بافتن یا بستن آن خودداری کنید و هرگونه اکستنشن مو را جدا کنید، زیرا این موارد میتوانند در نتیجه تست اختلال ایجاد کنند.
– کودک باید ۱ تا ۲ ساعت قبل از آزمایش، یک وعده غذایی سبک یا میانوعده میل کند تا سطح قند خون او تثبیت شود و آرامش داشته باشد. از شب قبل از آزمایش، از دادن هرگونه ماده غذایی یا نوشیدنی حاوی کافئین (مانند نوشابه، قهوه یا چای) و شکر به کودک خودداری کنید.
– اگر کودک داروی خاصی مصرف میکند، حتماً قبل از آزمایش در مورد مصرف آن در روز آزمایش با پزشک متخصص مشورت کنید. ممکن است لازم باشد مصرف برخی داروها قبل از تست متوقف شود.
– در روز آزمایش، لباس راحت به کودک بپوشانید. اگر کودک به پتو، اسباببازی یا شیء خاصی علاقه دارد که باعث آرامش او میشود، میتوانید آن را همراه خود به مرکز تصویربرداری ببرید.
– پزشک ممکن است دستورالعملهای خاصی در مورد خواب کودک در شب قبل از آزمایش بدهد. معمولاً توصیه میشود که کودک شب قبل ۲ ساعت دیرتر بخوابد و صبح روز بعد ۲ ساعت زودتر بیدار شود. این کار به خوابآلودگی کودک در طول تست کمک میکند، بهویژه اگر تست در حالت خواب انجام شود.
نحوه گرفتن نوار مغز از کودک
نوار مغز آزمایشی است که فعالیت الکتریکی مغز را ثبت میکند. برای انجام این آزمایش روی سر کودک الکترودهایی قرار میدهند. این آزمایش بدون درد و بیخطر است و هیچ اشعهای ندارد، بنابراین برای زنان باردار هم بیخطر است.
مراحل انجام نوار مغز:
1. آمادهسازی: قبل از شروع، اندازه سر کودک اندازهگیری میشود تا محل دقیق قرارگیری الکترودها مشخص شود. موهای کودک باید تمیز و بدون روغن، اسپری یا نرمکننده باشد. بهتر است موها را روز قبل از آزمایش بشویید و اگر بلند است، آن را نبافید. از مصرف نوشیدنیهای کافئیندار (مانند نوشابه، قهوه یا چای) قبل از آزمایش خودداری شود. میتوانید اسباببازی یا وسیله مورد علاقه کودک را برای آرامش او همراه داشته باشید.
2. قرار دادن الکترودها: تکنسین نقاطی را روی سر کودک علامتگذاری کرده و با محلولی مخصوص تمیز میکند. سپس با استفاده از خمیر مخصوص یا چسب، الکترودها را به این نقاط میچسباند. این مرحله ممکن است برای برخی کودکان کمی ناخوشایند باشد، بنابراین حضور والدین در کنار کودک و صحبت با او میتواند کمککننده باشد. گاهی اوقات از یک توری یا باند کشسان برای نگه داشتن الکترودها استفاده میشود.
3. شروع آزمایش: پس از اتصال الکترودها به دستگاه EEG، آزمایش شروع میشود. کودک باید تا حد امکان بیحرکت بماند. ممکن است از کودک خواسته شود کارهایی مانند:
- تند نفس کشیدن (هیپرونتیلاسیون): کودک باید چند دقیقه نفسهای عمیق و سریع بکشد. این کار ممکن است باعث سرگیجه یا سوزن سوزن شدن خفیف شود که با عادی شدن تنفس، برطرف میشود.
- نگاه کردن به چراغ چشمکزن (تحریک نوری): یک چراغ چشمکزن در مقابل چشمان بسته کودک روشن میشود.
- باز و بسته کردن چشمها: از کودکان بزرگتر خواسته میشود چشمهای خود را باز و بسته کنند.
- خوابیدن: برای ثبت امواج مغزی در حالت خواب، ممکن است از کودک خواسته شود بخوابد. گاهی اوقات برای این منظور، کودک را از خواب محروم میکنند (با تجویز پزشک).
4. مدت زمان آزمایش: آزمایش معمولاً بین ۳۰ تا ۹۰ دقیقه طول میکشد. در برخی موارد، پزشک ممکن است نوار مغز ویدئویی را تجویز کند که بین ۶ تا ۸ ساعت یا حتی یک شب طول میکشد. در طول این مدت، فعالیتهای فیزیکی کودک نیز توسط دوربین ویدئویی ثبت میشود.
5. بعد از آزمایش: پس از اتمام آزمایش، الکترودها برداشته شده و سر کودک با آب گرم شسته میشود.
معرفی بهترین مرکز نوار مغز کودکان
اگر به دنبال بهترین مرکز برای انجام نوار مغز کودکان هستید، کلینیک تخصصی روانپزشکی و نوروتراپی مهرِگلاب یکی از گزینههای برتر محسوب میشود. این کلینیک با بهرهگیری از تجهیزات پیشرفته و متخصصین مجرب، خدمات متنوعی در زمینه تشخیص و درمان اختلالات مغزی و روانپزشکی ارائه میدهد که از جمله آنها میتوان به انجام انواع اسکنهای مغزی از جمله نوار مغز (EEG) کودکان اشاره کرد.
همانطور که گفتیم نوار مغز یک روش تشخیصی غیرتهاجمی است که فعالیت الکتریکی مغز را ثبت میکند و میتواند در تشخیص بیماریهایی مانند صرع، اختلالات خواب، و سایر مشکلات عصبی مفید باشد. کلینیک مهرِگلاب به عنوان بهترین مرکز تست نوار مغز با فراهم آوردن محیطی آرام و مناسب برای کودکان، تلاش میکند تا تجربه انجام نوار مغز را برای آنها تا حد امکان راحت و بدون استرس سازد. برای کسب اطلاعات بیشتر و رزرو نوبت میتوانید از طریق اطلاعات تماس موجود در وبسایت این کلینیک اقدام کنید.