درمان اعتیاد با دستگاه rTMS

اعتیاد به مواد مخدر، الکل، نیکوتین یا حتی رفتارهایی مانند قمار و پرخوری، یک بیماری مزمن و بازگشتی مغزی است و نه ضعف شخصیتی. در ریشه این مشکل، اختلال در سیستم پاداش مغز قرار دارد؛ بخشی که طبیعی ما را به سمت رفتارهای ضروری مثل خوردن یا برقراری ارتباط هدایت می‌کند. در افراد معتاد، این سیستم بیش از حد حساس می‌شود و ولع و میل شدید به مصرف دوباره ایجاد می‌کند. بسیاری از افراد با روش‌های سنتی درمانی همچنان در چرخه تلاش و شکست گرفتار هستند.

تحریک مغناطیسی مغز (rTMS) یک روش غیرتهاجمی و نوین است که با ارسال پالس‌های مغناطیسی ملایم به نواحی مشخص مغز، فعالیت بخش‌هایی که در ولع و اعتیاد نقش دارند را تنظیم می‌کند. این تکنیک می‌تواند شدت کشش اعتیادآور را کاهش دهد و مسیر بهبودی پایدار و کنترل زندگی را هموار کند.

اعتیاد و ولع چگونه سیستم پاداش مغز کنترل رفتار را تحت تأثیر قرار می‌دهد؟

اعتیاد باعث تغییراتی در مغز می‌شود که رفتار و تصمیم‌گیری فرد را تحت تأثیر قرار می‌دهد. بخش مهمی از مغز که در این روند نقش دارد، مدار پاداش است؛ جایی که مغز احساس لذت و انگیزه را تجربه می‌کند. مواد مخدر یا رفتارهای اعتیادآور باعث می‌شوند مغز مقدار زیادی ماده شیمیایی لذت‌بخش (دوپامین) تولید کند. این پیام مغز را فریب می‌دهد و باعث می‌شود فرد فکر کند مصرف دوباره این ماده یا انجام آن رفتار ضروری است.

در نتیجه، بخش مغز که مسئول کنترل تصمیم‌ها و اراده است ضعیف می‌شود و بخش لذت و پاداش بیش‌فعال می‌گردد. همین باعث می‌شود فرد نتواند به راحتی مصرف را متوقف کند و احساس ولع و نیاز شدید به دوباره انجام دادن رفتار یا مصرف دوباره ماده داشته باشد.

rTMS چیست و چگونه ولع را هدف قرار می‌دهد؟

rTMS یک روش درمانی پیشرفته و غیرتهاجمی و بی‌خطر است که با استفاده از میدان‌های مغناطیسی ملایم فعالیت مغز را تنظیم می‌کند. این روش می‌تواند به افرادی که با ولع و اعتیاد دست و پنجه نرم می‌کنند کمک کند. در درمان اعتیاد، rTMS بر بخشی از مغز تمرکز دارد که مانند مدیر اراده و کنترل مغز عمل می‌کند. این بخش به فرد کمک می‌کند تا میل شدید به مصرف دوباره مواد یا انجام رفتار اعتیادآور را کنترل کند.

با استفاده از پالس‌های مغناطیسی، rTMS فعالیت این بخش مغز را تقویت می‌کند و به آن قدرت می‌دهد تا سیگنال‌های مهارکننده قوی‌تری به بخش‌های لذت و پاداش مغز ارسال کند. نتیجه این کار، کاهش ولع و تمایل شدید به مصرف دوباره و توانایی بیشتر فرد در کنترل رفتارهای اعتیادآور است. rTMSبه مغز کمک می‌کند دوباره کنترل اراده و تصمیم‌گیری را به دست بگیرد و ولع و اعتیاد را کاهش دهد.

استفاده از دستگاه rTMS در درمان اعتیاد

تحریک مغناطیسی مغز (rTMS) یک روش درمانی نوین و غیرتهاجمی است که در سال‌های اخیر برای درمان اعتیاد به مواد مخدر، الکل، نیکوتین و سایر مواد اعتیادآور مورد توجه قرار گرفته است. در این روش، از یک کویل الکترومغناطیسی برای ارسال پالس‌های مغناطیسی به مناطق خاصی از مغز استفاده می‌شود. این پالس‌ها می‌توانند فعالیت سلول‌های عصبی را تغییر داده و به بهبود عملکرد مغز در افراد معتاد کمک کنند.

مطالعات نشان داده‌اند که rTMS می‌تواند به کاهش ولع مصرف مواد، بهبود خلق و خو و کاهش علائم ترک در افراد معتاد کمک کند. عوارض جانبی آر تی ام اس در مقایسه با سایر روش‌های درمانی اعتیاد، مانند درمان دارویی، کمتر است و می‌تواند به عنوان یک روش درمانی مکمل مورد استفاده قرار گیرد. با این حال، rTMS برای همه افراد مبتلا به اعتیاد مناسب نیست و قبل از شروع درمان، لازم است با پزشک متخصص مشورت شود.

 در کلینیک تخصصی مهرگلاب، درمان اعتیاد با دستگاه rTMS تحت نظر متخصصین مجرب و با بهره‌گیری از تجهیزات پیشرفته انجام می‌شود. این روش معمولاً در قالب یک برنامه درمانی چندجلسه‌ای و همراه با سایر مداخلات روان‌شناختی اجرا شده و بسته به شرایط بیمار، امکان ترکیب آن با سایر روش‌های درمانی وجود دارد.

 

بیشتر بخوانید: هزینه هر جلسه آر تی ام اس در سال 1404 چقدر است؟

مکانیسم کاهش ولع با استفاده از rTMS

تأثیر rTMS بر کاهش ولع و رفتارهای اعتیادآور، ریشه در توانایی آن برای تعدیل فعالیت شبکه‌های عصبی معیوب دارد. با تحریک قشر پیش‌پیشانی پشتی-جانبی، rTMS نه تنها توانایی کنترل تکانه را در بیمار افزایش می‌دهد، بلکه به طور غیرمستقیم بر آزادسازی دوپامین در مدار پاداش تأثیر می‌گذارد. این امر باعث می‌شود که حساسیت مغز نسبت به محرک‌های اعتیادآور (مانند دیدن سیگار یا الکل) کاهش یابد و احساس ولع شدید به تدریج ضعیف شود. این فرآیند تنظیم عصبی، به بیمار کمک می‌کند تا در مواجهه با وسوسه‌ها، بتواند واکنش‌های قوی‌تر و منطقی‌تری نشان دهد و در نتیجه، احتمال عود بازگشت به مصرف به شکل قابل ملاحظه‌ای کاهش یابد.

مزایای ترک اعتیاد با rTMS

اعتیاد به مواد مخدر و الکل، یک معضل جهانی است که زندگی میلیون‌ها نفر را تحت تاثیر قرار می‌دهد. روش‌های درمانی مختلفی برای ترک اعتیاد وجود دارد، اما بسیاری از آنها با عوارض جانبی و چالش‌های متعددی همراه هستند. در این میان، روش تحریک مغناطیسی مکرر فراجمجمه‌ای (rTMS) به عنوان یک روش نوین و امیدوارکننده در درمان اعتیاد مطرح شده است. در ادامه، به بررسی مزایای ترک اعتیاد با استفاده از rTMS می‌پردازیم.

1. غیر تهاجمی و ایمن: ار تی ام اس یک روش غیر تهاجمی است که در آن از پالس‌های مغناطیسی برای تحریک نواحی خاصی از مغز استفاده می‌شود. این روش نیازی به جراحی، تزریق یا مصرف دارو ندارد و به همین دلیل، از ایمنی بالایی برخوردار است. عوارض جانبی rTMS معمولاً خفیف و موقتی هستند و شامل سردرد یا ناراحتی در محل تحریک می‌شوند. 

2. کاهش میل به مصرف مواد: یکی از مهم‌ترین مزایای rTMS، توانایی آن در کاهش میل به مصرف مواد مخدر و الکل است. این روش با تاثیر بر مدارهای مغزی مرتبط با اعتیاد، می‌تواند به کاهش ولع مصرف و جلوگیری از عود کمک کند. مطالعات نشان داده‌اند که rTMS می‌تواند به طور موثری میل به مصرف مواد را در افراد معتاد کاهش دهد و آنها را در مسیر ترک اعتیاد یاری کند.

3. بهبود عملکرد شناختی و خلق و خو: اعتیاد می‌تواند منجر به اختلال در عملکرد شناختی و بروز مشکلات خلقی مانند افسردگی و اضطراب شود. rTMS با تحریک نواحی خاصی از مغز، می‌تواند به بهبود عملکرد شناختی و خلق و خو در افراد معتاد کمک کند. این روش می‌تواند به افزایش تمرکز، حافظه و توانایی تصمیم‌گیری کمک کند و علائم افسردگی و اضطراب را کاهش دهد.

4. مکمل سایر روش‌های درمانی: rTMS می‌تواند به عنوان یک مکمل در کنار سایر روش‌های درمانی مانند مشاوره، رفتار درمانی و دارودرمانی مورد استفاده قرار گیرد. ترکیب rTMS با سایر روش‌های درمانی می‌تواند اثربخشی کلی درمان اعتیاد را افزایش دهد و به فرد در دستیابی به بهبودی پایدار کمک کند.

5. مناسب برای افراد مقاوم به درمان: rTMS می‌تواند گزینه مناسبی برای افرادی باشد که به سایر روش‌های درمانی پاسخ مناسبی نداده‌اند. این روش می‌تواند برای افرادی که با درمان‌های دارویی یا رفتاردرمانی به موفقیت نرسیده‌اند، راه حل جدیدی ارائه دهد و آنها را در مسیر ترک اعتیاد قرار دهد.

6. سازگاری با سبک زندگی: rTMS به دلیل غیر تهاجمی بودن و عدم نیاز به بستری شدن، به راحتی با سبک زندگی فرد سازگار است. فرد می‌تواند پس از هر جلسه درمانی به فعالیت‌های روزمره خود بازگردد و نیازی به استراحت و بستری شدن ندارد.

7. پیشگیری از بازگشت به اعتیاد: این روش با تنظیم فعالیت‌های مغزی مرتبط با کنترل رفتار، خطر بازگشت به مصرف مواد را کاهش داده و به پایداری نتایج درمانی کمک می‌کند.

rTMS و بهبود عملکردهای اجرایی در بیماران اعتیاد

اعتیاد اغلب با نقص در عملکردهای اجرایی مغز، شامل برنامه‌ریزی، تصمیم‌گیری و ارزیابی عواقب رفتار، همراه است. این نقص‌ها باعث می‌شوند که بیماران نتوانند پیامدهای بلندمدت مصرف را در مقابل لذت آنی در نظر بگیرند. rTMS با تقویت فعالیت قشر پیش‌پیشانی، به طور مستقیم به بهبود عملکردهای اجرایی کمک می‌کند. تقویت این ناحیه باعث می‌شود که بیماران توانایی بیشتری برای تفکر منطقی و مهار تکانه‌ها داشته باشند و بتوانند در موقعیت‌های چالش‌برانگیز، تصمیم‌های آگاهانه‌تر و متناسب با هدف بهبودی خود بگیرند. این بازسازی شناختی، یکی از دلایل کلیدی ماندگاری اثر درمانی rTMS در مدیریت اعتیاد است.

ترک اعتیاد با دستگاه RTMS چگونه انجام می‌شود؟

در طول جلسات RTMS، یک سیم‌پیچ الکترومغناطیسی بر روی سر بیمار قرار داده می‌شود و پالس‌های مغناطیسی به نواحی مورد نظر ارسال می‌شوند. این پالس‌ها فعالیت نورون‌ها را در مدارهای مغزی تنظیم کرده و می‌توانند به کاهش علائم ترک اعتیاد و بهبود عملکرد مغز کمک کنند. هر جلسه درمانی حدود ۲۰ تا ۴۰ دقیقه به طول می‌انجامد و بیمار در طول درمان هیچ گونه دردی احساس نمی‌کند. این روش غیرتهاجمی بوده و نیازی به بی‌حسی یا بیهوشی ندارد. 

پس از اتمام جلسه، بیمار می‌تواند به فعالیت‌های روزمره خود بازگردد. اگرچه RTMS به عنوان یک روش قطعی برای ترک اعتیاد در نظر گرفته نمی‌شود، اما می‌تواند به عنوان بخشی از یک برنامه جامع درمانی، به ویژه در زمان سم‌زدایی و پس از ترک جسمانی، مورد استفاده قرار گیرد. برای دستیابی به نتایج مطلوب، استفاده از RTMS در کنار سایر روش‌های درمانی مانند روان‌درمانی و گروه‌درمانی توصیه می‌شود.

طول درمان اعتیاد با آر تی ام اس

مدت‌زمان درمان اعتیاد با RTMS بسته به نوع و شدت وابستگی، شرایط فردی و میزان پاسخ‌دهی بیمار به این روش متغیر است. به‌طور کلی، درمان شامل ۲۰ تا ۳۰ جلسه در یک دوره ۴ تا ۶ هفته‌ای بوده که معمولاً به‌صورت روزانه یا چند روز در هفته انجام می‌شود. هر جلسه حدود ۲۰ تا ۴۰ دقیقه طول می‌کشد.

برخی بیماران ممکن است پس از دوره اولیه، برای پیشگیری از عود اعتیاد به جلسات تقویتی دوره‌ای نیاز داشته باشند. پزشک متخصص بر اساس پاسخ بیمار به درمان، برنامه جلسات را تنظیم و در صورت نیاز، روند درمان را تعدیل می‌کند تا بهترین نتیجه حاصل شود.

بیشتر بخوانید: نکات مهم درمان استرس و اضطراب با آر تی ام اس

رویکرد جامع کلینیک مهر گلاب در درمان اعتیاد با rTMS 

در کلینیک مهر گلاب معتقدیم که برای بهبودی از اعتیاد، نیاز به یک روش جامع و ترکیبی داریم. در این رویکرد، rTMS به مغز کمک می‌کند تا ولع و میل شدید به مصرف مواد یا رفتار اعتیادآور را کاهش دهد و کنترل اراده و تکانه‌ها را تقویت کند.

اما برای رسیدن به نتایج پایدار و طولانی‌مدت، rTMS به تنهایی کافی نیست و با روان‌درمانی ترکیب می‌شود. این شامل:

• رفتاردرمانی شناختی (CBT): کمک به شناسایی و تغییر عادت‌ها و افکار اعتیادآور.
• مصاحبه انگیزشی: تقویت انگیزه و اراده فرد برای ترک.
• گروه‌درمانی حمایتی: دریافت حمایت اجتماعی و یادگیری از تجربیات دیگران.

این روش چندجانبه باعث می‌شود بیمار نه تنها از نظر مغزی و فیزیولوژیک ولع را کنترل کند، بلکه مهارت‌ها و ابزار لازم برای جلوگیری از بازگشت اعتیاد را نیز یاد بگیرد. کلینیک مهر گلاب با ترکیب rTMS و روان‌درمانی، مسیر ترک اعتیاد را هم برای مغز و هم برای ذهن و رفتار شما هموار می‌کند تا به یک بهبودی پایدار برسید.

نتیجه گیری

ولع و اعتیاد، می‌توانند مانند زنجیری بر دست و پای زندگی شما باشند، اما روش درمانی rTMS، یک ابزار قدرتمند علمی است که می‌تواند به شما کمک کند تا این زنجیر را بشکنید. با هدف قرار دادن دقیق سیستم پاداش و تقویت مرکز اراده در مغز، rTMS به شما فرصت می‌دهد تا کنترل انتخاب‌های خود را دوباره به دست آورید و نیروی درونی ولع را تضعیف کنید. درمان اعتیاد به مواد مخدر، الکل یا دارو با استفاده از دستگاه آر تی ام اس (rTMS) به عنوان یک روش درمانی نوین و مؤثر شناخته شده است. این روش با کاهش میل به مصرف مواد و بهبود کیفیت زندگی، به افراد در مسیر ترک اعتیاد کمک می‌کند. کلینیک تخصصی ترک اعتیاد مهرگلاب با بهره‌گیری از پیشرفته‌ترین تجهیزات روز دنیا و مجرب‌ترین متخصصین، خدمات آر تی ام اس را در تهران ارائه می‌دهد. در کلینیک مهر گلاب شناخته شده به عنوان بهترین مرکز فوق تخصصی آر تی ام اس در تهران، ما متعهدیم که با استفاده از به‌روزترین تکنیک‌ها و یک برنامه درمانی جامع، شما را در مسیر دشوار اما ممکن بهبودی همراهی کنیم. امید به رهایی و یک زندگی بدون وابستگی کاملاً واقع‌بینانه است؛ ما ابزارهای لازم برای شروع این زندگی جدید را در اختیار شما قرار خواهیم داد.

سوالات متداول

۱. آیا rTMS می‌تواند اعتیاد را به تنهایی درمان کند؟

rTMS یک ابزار بسیار قوی برای کاهش ولع و تقویت کنترل تکانه است، اما درمان اعتیاد یک فرآیند پیچیده است. مؤثرترین درمان، ترکیب rTMS با روان‌درمانی تخصصی (مانند CBT) و حمایت‌های پس از ترک است.

۲. آیا درمان rTMS برای اعتیاد دردناک است؟

خیر، rTMS یک درمان غیرتهاجمی و بدون درد است. شما در طول جلسات کاملاً بیدار خواهید بود و ممکن است فقط صدای کلیک یا ضربه‌های خفیف در ناحیه سر خود حس کنید که به سرعت برطرف می‌شوند.

۳. مدت زمان ماندگاری اثرات rTMS در کاهش ولع چقدر است؟

ماندگاری اثرات با توجه به پیگیری بیمار و نوع اعتیاد متفاوت است. اما با پروتکل‌های جامع و برنامه‌های ترکیبی ما، بهبودی در کاهش ولع می‌تواند برای چندین سال حفظ شود و از عود پیشگیری نماید.

4. مزیت اصلی ترک اعتیاد با دستگاه آر تی ام اس نسبت به روش‌های سنتی چیست؟

مهم‌ترین مزیت ترک اعتیاد با دستگاه آر تی ام اس، کاهش مستقیم ولع مصرف (Craving) در سطح سلولی و بدون عوارض جانبی داروهای شیمیایی است. در واقع، ترک اعتیاد با دستگاه rTMS با تنظیم مجدد مدارهای پاداش در مغز، اراده فرد را تقویت می‌کند.