اختلال استرس پس از سانحه (PTSD)، یک پاسخ پیچیده روانشناختی است که پس از تجربه، مشاهده یا مواجهه با یک رویداد آسیبزا شدید ایجاد میشود. این اختلال فراتر از یک اضطراب ساده است؛ PTSD مغز فرد را تغییر میدهد و علائمی چون بازگشتهای آزاردهنده به گذشته ، کابوسهای شبانه، اجتناب از موقعیتهای یادآور سانحه، و حالت بیشبرانگیختگی دائمی را به همراه دارد. این وضعیت، فرد را در یک حالت اضطراب شدید و مداوم نگه میدارد و بر تمام جنبههای زندگی او تأثیر منفی میگذارد. اگر از جمله افرادی هستید که درمانهای روانشناختی و دارویی سنتی نتوانستهاند این کابوسهای ذهنی را کاملاً آرام کنند، این مقاله برای شما نوشته شده است تا با یک روش درمانی نوآورانه و غیرتهاجمی مغز آشنا شوید: تحریک مغناطیسی مکرر ترانس کرانیال (rTMS). ما در این نوشتار تخصصی، اما با زبانی ساده، بررسی خواهیم کرد که rTMS چگونه با هدف قرار دادن دقیق نواحی مغزی که مسئول پردازش ترس و حافظه هستند، میتواند اضطراب پس از سانحه را کاهش داده و دروازهای به سوی بهبودی عمیق و آرامش پایدار را باز کند.
PTSD چیست و چرا مغز را تغییر میدهد؟
اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) یک بیماری عصبی-روانپزشکی است که ریشه در تغییرات عملکردی و ساختاری مغز دارد. تحقیقات نشان دادهاند که تروما باعث تغییر در نحوه پردازش ترس و هیجان در مغز میشود. سه ناحیه کلیدی در این فرآیند دچار اختلال میشوند: مرکز اصلی تولید ترس که بیش از حد فعال میشود و سیگنالهای خطر کاذب ارسال میکند؛ قشر پیشپیشانی که در مهار ترس و تفکر منطقی نقش دارد و کمفعال میشود و نمیتواند آمیگدال را کنترل کند؛ و مرکز حافظه که کوچکتر شده و در پردازش صحیح زمان و مکان خاطرات مشکل پیدا میکند. این ناهماهنگی بین این سه ناحیه، باعث میشود که مغز خاطره تروماتیک را به جای یک رویداد گذشته، به عنوان یک خطر همیشگی و حاضر تفسیر کند که نتیجه آن بازگشتهای مکرر و اضطراب دائمی است.
آدرس و اطلاعات تماس کلینیک روانپزشکی مهرگلاب
در مجموعهی مهرگلاب از طریق تیم روانپزشکی، روانشناسی و نوروتراپی، اقدامات درمانی لازم برای افراد در معرض آسیب به صورت درمانی مکمل انجام میگیرد تا از این معضل فراگیر جلوگیری کنیم و امید به زندگی در افراد را بهبود ببخشیم.
📍 آدرس کلینیک مهر گلاب: تهران، پاسداران، خیابان دولت، چهار راه کاوه، ساختمان جام جم، طبقه دوم واحد ۱۰
این مطلب نیز می تواند برای شما مفید باشد: درمان اختلالات خواب با rtms
rTMS: ابزاری برای تنظیم مجدد شبکههای ترس
تحریک مغناطیسی مکرر ترانس کرانیال (rTMS) یک روش درمانی ایمن و غیرتهاجمی است که از میدانهای مغناطیسی متمرکز برای تنظیم فعالیت الکتریکی سلولهای عصبی در نواحی خاصی از مغز استفاده میکند. در درمان PTSD، هدف اصلی rTMS بازگرداندن تعادل قدرت بین قشر پیشپیشانی و آمیگدال است. این کار معمولاً از طریق هدف قرار دادن ناحیه قشر پیشپیشانی پشتی-جانبی انجام میشود. rTMS با استفاده از فرکانسهای بالا، فعالیت این ناحیه کمفعال را تقویت میکند. تقویت قشر پیشپیشانی، توانایی آن در ارسال سیگنالهای مهاری به آمیگدال بیش از حد فعال را افزایش میدهد. این امر به مغز کمک میکند تا سیگنالهای ترس را بهتر مدیریت کرده و به تدریج واکنشهای اضطرابی نامناسب را کاهش دهد.
تأثیر مستقیم rTMS بر کاهش بازگشتهای آزاردهنده
بازگشتهای آزاردهنده یا فلاشبکها، یکی از آزاردهندهترین علائم PTSD هستند که با فعال شدن ناگهانی شبکههای ترس در مغز ایجاد میشوند. rTMS با کاهش تحریکپذیری عصبی و تنظیم مجدد فعالیت آمیگدال از طریق تقویت قشر پیشپیشانی، میتواند شدت و فراوانی این بازگشتها را به طور قابل ملاحظهای کاهش دهد. علاوه بر این، rTMS با تأثیر غیرمستقیم بر هیپوکامپ، میتواند به پردازش بهتر خاطرات تروماتیک کمک کند تا مغز آنها را به جای خطری که در حال حاضر وجود دارد، به عنوان رویدادی که در گذشته اتفاق افتاده است، طبقهبندی کند. این تنظیم مجدد، باعث میشود که خاطرات کمتر دردناک و کمتر ناتوانکننده شوند و بیمار بتواند با آرامش بیشتری به زندگی ادامه دهد.
نقش rTMS در مدیریت علائم بیشبرانگیختگی و اختلال خواب
یکی دیگر از علائم آزاردهنده PTSD، حالت بیشبرانگیختگی دائمی است که شامل مشکل در تمرکز، واکنشهای جهشی، تحریکپذیری بالا و مشکلات خواب است. rTMS با تعدیل فعالیتهای عصبی در نواحی درگیر در تنظیم حالتهای برانگیختگی، به مغز کمک میکند تا از حالت “بقا و جنگ یا گریز” خارج شود و وارد حالت آرامش و امنیت گردد. کاهش فعالیت بیش از حد و بازگشت تعادل به سیستم عصبی، به طور مستقیم به کاهش واکنشهای جهشی و تحریکپذیری منجر میشود و به صورت غیرمستقیم، کیفیت خواب بیمار را بهبود میبخشد، که این خود عاملی حیاتی در فرآیند ترمیم روانی است.
چرا رویکرد مهر گلاب برای PTSD مؤثر است؟
در کلینیک تخصصی مهر گلاب، ما میدانیم که PTSD نیازمند یک رویکرد درمانی ترکیبی، جامع و دلسوزانه است. rTMS به عنوان یک ابزار قدرتمند برای تنظیم بیولوژیکی مغز و کاهش اضطراب پایه عمل میکند، اما برای دستیابی به بهبودی عمیق، آن را با رواندرمانیهای تخصصی ترکیب میکنیم. این ترکیب شامل درمانهای مبتنی بر تروما مانند درمان پردازش شناختی یا CPT و درمان مواجههسازی است. rTMS با آرام کردن اضطراب و آمیگدال، در واقع پنجره تحمل بیمار را برای شرکت در جلسات رواندرمانی و مواجهه با خاطرات تروماتیک، گسترش میدهد. این همافزایی بین تنظیم بیولوژیکی و پردازش روانشناختی، تضمین میکند که بهبودی نه تنها سریعتر، بلکه بسیار پایدارتر و ریشهایتر خواهد بود.
rTMS: امیدی برای موارد مقاوم به درمان
بسیاری از بیماران PTSD، علیرغم تلاشهای مکرر با داروهای ضدافسردگی و ضداضطراب و سالها رواندرمانی، همچنان از علائم شدید رنج میبرند. rTMS یک گزینه درمانی تأیید شده است که به طور خاص برای موارد مقاوم به درمان PTSD طراحی شده است. از آنجایی که rTMS با مکانیسمهای متفاوت از دارو عمل میکند و مستقیماً فعالیت الکتریکی مغز را هدف قرار میدهد، میتواند به مدارهای عصبیای دسترسی پیدا کند که داروها نتوانستهاند آنها را تعدیل کنند. این ویژگی، rTMS را به یک امید بزرگ برای افرادی تبدیل میکند که احساس میکردند هیچ راهی برای رهایی از چنگال PTSD باقی نمانده است.
بیشتر بخوانید: درمان پرخوری عصبی با rtms
ایمنی و تفاوت rTMS با درمانهای دارویی
یکی از مهمترین مزایای rTMS، غیرتهاجمی بودن و ایمنی بالای آن است. rTMS نیازی به بیهوشی یا بستری شدن ندارد و عوارض جانبی آن معمولاً خفیف و موضعی است، مانند سردرد گذرا. این در حالی است که داروهای مورد استفاده در PTSD مانند قرص برای درمان ptsd میتوانند با عوارض جانبی سیستمیک مانند افزایش وزن، خوابآلودگی یا مشکلات جنسی همراه باشند. برای بیماران PTSD که اغلب حساسیت بالایی نسبت به وضعیت بدن خود دارند، rTMS یک گزینه کمخطر و قابل تحمل است که به آنها اجازه میدهد بدون نگرانی از عوارض جانبی شدید، به فرآیند بهبودی متعهد باشند.
در ادامه ایمنی و تفاوت rTMS با درمانهای دارویی را از نظر سایت bellavistapsychiatry نیز بیان کرده ایم:
Why It Matters for Patients
TMS is non-invasive and does not require surgery or anesthesia. It is safe and comfortable for patients. For those who have not responded well to antidepressants or talk therapy. TMS treatment and TMS therapy offer a new way forward. Providing lasting relief and a better quality of life.
ترجمه:
چرا برای بیماران مهم است؟
TMS غیرتهاجمی است و نیازی به جراحی یا بیهوشی ندارد. برای بیماران ایمن و راحت است. برای کسانی که به داروهای ضد افسردگی یا گفتاردرمانی پاسخ خوبی ندادهاند. درمان TMS و TMS درمانی راهی جدید برای پیشرفت ارائه میدهد. تسکین پایدار و کیفیت زندگی بهتر را فراهم میکند.
روند درمان ptsd در بزرگسالان با آر تی ام اس
دوره درمان با rTMS معمولاً شامل یک سری جلسات روزانه است که بسته به شدت علائم و پروتکلهای تخصصی ما تنظیم میشود. بیماران اغلب پس از چند هفته شاهد کاهش محسوس در اضطراب، بهبود خواب و کاهش شدت فلاشبکها هستند. در کلینیک مهر گلاب، به دلیل استفاده از ترکیبهای درمانی جامع (rTMS و رواندرمانی تخصصی)، و اهمیت پیگیریهای منظم، ما شاهد بهبودیهایی هستیم که بسیار طولانیمدت و چند ساله باقی میمانند. هدف ما این است که نه تنها علائم شما را کاهش دهیم، بلکه انعطافپذیری عصبی شما را چنان تقویت کنیم که بتوانید با آرامش و قدرت به زندگی خود بازگردید و از عود علائم پیشگیری کنید.
آدرس و اطلاعات تماس کلینیک روانپزشکی مهرگلاب
در مجموعهی مهرگلاب از طریق تیم روانپزشکی، روانشناسی و نوروتراپی، اقدامات درمانی لازم برای افراد در معرض آسیب به صورت درمانی مکمل انجام میگیرد تا از این معضل فراگیر جلوگیری کنیم و امید به زندگی در افراد را بهبود ببخشیم.
📍 آدرس کلینیک مهر گلاب: تهران، پاسداران، خیابان دولت، چهار راه کاوه، ساختمان جام جم، طبقه دوم واحد ۱۰
سخن پایانی
PTSD میتواند شما را مجبور کند که در گذشته زندگی کنید و در دام ترس و اضطراب دائمی گرفتار شوید. اما روش درمانی rTMS، با تنظیم هوشمندانه مدارهای عصبی ترس در مغز، یک ابزار قدرتمند برای بازگرداندن آرامش و کنترل به ذهن شماست. این روش به مغز شما کمک میکند تا یاد بگیرد که خطر گذشته است و زمان آن رسیده که سیستم هشداردهنده خاموش شود. در کلینیک تخصصی مهر گلاب به عنوان بهترین مرکز فوق تخصصی آر تی ام اس در تهران، ما متعهد به استفاده از این فناوری پیشرفته و رویکرد جامع برای همراهی شما در مسیر رهایی از گذشته و شروع یک زندگی آرام در زمان حال هستیم. امید به آزادی از ترس پس از سانحه، یک واقعیت است و ما برای تحقق آن در کنار شما خواهیم بود.
سوالات متداول
۱. آیا rTMS میتواند خاطرات تروماتیک را پاک کند؟
خیر، rTMS خاطرات را پاک نمیکند، بلکه واکنشهای هیجانی و ترس مرتبط با آن خاطرات را در مغز تعدیل و کاهش میدهد، به طوری که خاطرات دیگر باعث اضطراب و فلاشبک شدید نشوند.
۲. آیا برای درمان PTSD با rTMS باید داروهایم را قطع کنم؟
خیر، rTMS اغلب به عنوان یک درمان مکمل بسیار مؤثر در کنار داروها استفاده میشود. هرگونه تغییر در دوز داروهای شما باید حتماً تحت نظارت و دستور پزشک متخصص انجام شود.
۳. پس از اتمام دوره rTMS، اثرات آرامش چقدر پایدار است؟
با تکمیل دوره درمانی کامل و استفاده از ترکیبهای درمانی جامع (rTMS و رواندرمانی) در کلینیک ما، بهبودی در کاهش اضطراب و فلاشبکها میتواند برای چندین سال به صورت پایدار حفظ شود.