آیا تا به حال فکر کردهاید که ریشه دردهای مزمن و گسترده در ناحیهای دورتر از محل درد، یعنی مغز باشد؟ فیبرومیالژیا، یک بیماری پیچیده است که با درد مزمن و فراگیر، خستگی مفرط، مشکلات خواب و اختلالات خلقی خود را نشان میدهد. آنچه این بیماری را بسیار آزاردهنده میکند، ناتوانی سیستم عصبی مرکزی در تنظیم صحیح سیگنالهای درد است؛ به عبارتی، مغز حساسیت بیش از حدی به محرکها پیدا کرده و پیامهای درد را تقویت میکند. اگر از جمله افرادی هستید که درمانهای دارویی سنتی نتوانسته است آنطور که باید و شاید دردهای شما را تسکین دهد، این مقاله برای شما نوشته شده است تا با یکی از نوینترین و امیدبخشترین روشهای درمانی غیرتهاجمی آشنا شوید: تحریک مغناطیسی مکرر ترانس کرانیال (rTMS). این روش، با هدف قرار دادن دقیق نواحی مسئول پردازش درد در مغز، دریچهای به سوی زندگی کمدردتر و باکیفیتتر را برای بیماران فیبرومیالژیا میگشاید. ما در این مقاله، به صورت کامل و با زبانی ساده بررسی خواهیم کرد که rTMS چگونه کار میکند و چقدر میتواند در کاهش دردهای گسترده شما مؤثر باشد.
فهرست مطالب
Toggleفیبرومیالژیا چیست و چرا درد ایجاد میکند؟
فیبرومیالژیا یک سندرم درد مزمن است که سیستم عصبی مرکزی را درگیر میکند و با دردهای عضلانی و اسکلتی گسترده، حساسیت به لمس، خستگی شدید و مشکلات خواب مشخص میشود. برخلاف تصور عموم، این دردها ناشی از التهاب یا آسیب به مفاصل نیستند، بلکه به دلیل یک اختلال در پردازش درد توسط مغز رخ میدهند؛ به این معنی که مغز و نخاع، سیگنالهای درد را بیش از حد طبیعی تقویت میکنند و حتی محرکهای سادهای مانند یک لمس آرام را به عنوان درد شدید تفسیر میکنند. این افزایش حساسیت، که به آن “حساسیت مرکزی” میگویند، باعث میشود که بیماران در تمام بدن خود نقاط حساسی داشته باشند و با مشکلاتی نظیر اضطراب، افسردگی و اختلالات شناختی نیز دست و پنجه نرم کنند. درک این نکته که درد شما یک درد واقعی است و ناشی از تغییرات عصبی است، اولین قدم برای یافتن یک راه حل مؤثر است.
آدرس و اطلاعات تماس کلینیک روانپزشکی مهرگلاب
در مجموعهی مهرگلاب از طریق تیم روانپزشکی، روانشناسی و نوروتراپی، اقدامات درمانی لازم برای افراد در معرض آسیب به صورت درمانی مکمل انجام میگیرد تا از این معضل فراگیر جلوگیری کنیم و امید به زندگی در افراد را بهبود ببخشیم.
📍 آدرس کلینیک مهر گلاب: تهران، پاسداران، خیابان دولت، چهار راه کاوه، ساختمان جام جم، طبقه دوم واحد ۱۰
بیشتر بخوانید: درمان کنترل خشم و عصبانیت با آر تی ام اس (rTMS)
rTMS چیست و چگونه در مغز کار میکند؟
تحریک مغناطیسی مکرر ترانس کرانیال (rTMS) یک روش غیرتهاجمی و ایمن است که از میدانهای مغناطیسی متمرکز برای تحریک دقیق و هدفمند سلولهای عصبی در نواحی خاصی از مغز استفاده میکند. در این روش، یک سیمپیچ الکترومغناطیسی بر روی پوست سر قرار میگیرد و پالسهای مغناطیسی تولید میکند که به آسانی از جمجمه عبور کرده و جریانهای الکتریکی کوچکی را در عمق مغز القا میکنند. این جریانهای الکتریکی، فعالیت نورونها را در ناحیه هدف تنظیم میکنند؛ به عنوان مثال، در مورد فیبرومیالژیا، با تحریک قشر حرکتی یا قشر پیشپیشانی جانبی، فعالیت بیش از حد یا کمبود فعالیت در مدارهای عصبی مسئول کنترل درد را به حالت تعادل بازمیگرداند. این تنظیم مجدد عصبی، به مرور زمان باعث میشود مغز دیگر پیامهای درد را به شکل اغراقآمیز تفسیر نکند و در نتیجه، سطح درد کاهش یابد.
نقش rTMS در کاهش دردهای فیبرومیالژیا
مطالعات بالینی نشان دادهاند که rTMS پتانسیل بالایی در کاهش دردهای گسترده فیبرومیالژیا و بهبود کیفیت زندگی بیماران دارد. مکانیسم اصلی اثرگذاری این روش، شامل تنظیم فعالیت بخشهایی از مغز است که در شبکه عصبی درد دخیل هستند؛ به طور خاص، تحریک قشر حرکتی و قشر پیشپیشانی جانبی، میتواند باعث آزادسازی انتقالدهندههای عصبی مؤثر در تعدیل درد شده و آستانه تحمل درد را در بیمار بالا ببرد. علاوه بر کاهش درد، از آنجایی که فیبرومیالژیا اغلب با علائم دیگری مانند افسردگی، اضطراب و خستگی همراه است، rTMS با بهبود عملکرد کلی مغز، میتواند به طور همزمان به تسکین این علائم همراه نیز کمک کند. این روش، یک گزینه درمانی امیدوارکننده است که به ویژه برای بیمارانی که به داروهای معمول ضد درد پاسخ ندادهاند، میتواند تسکین قابل توجهی به همراه داشته باشد.
بیشتر بخوانید: درمان غیر دارویی پارکینسون با دستگاه rTMS

مزایای کلیدی rTMS نسبت به درمانهای دارویی سنتی
در مقایسه با درمانهای دارویی سنتی که اغلب با عوارض جانبی سیستمیک مانند خوابآلودگی، افزایش وزن یا مشکلات گوارشی همراه هستند، rTMS مزایای قابل توجهی دارد. مهمترین برتری این روش، غیرتهاجمی بودن و نداشتن عوارض جانبی جدی است؛ در طول جلسات، بیمار کاملاً بیدار است و بلافاصله پس از اتمام جلسه میتواند به فعالیتهای روزمره خود بازگردد و نیازی به بیهوشی یا بستری شدن ندارد. همچنین، rTMS یک درمان غیرسیستمیک است، به این معنی که دارو یا مادهای وارد جریان خون نمیشود و اثرات آن مستقیماً بر روی فعالیت سلولهای عصبی مغز متمرکز است. برای بیماران مبتلا به فیبرومیالژیا که اغلب به دلیل مصرف داروهای متعدد با چالش مواجه هستند، rTMS یک جایگزین ارزشمند است که میتواند به کاهش وابستگی به داروهای مسکن کمک کرده و اثربخشی طولانیمدتی را ارائه دهد.
در ادامه وبسایت anc.clinic نکات مهمی خدمت شما بیان کرده است:
1. Method of Treatment
rTMS: A non-invasive procedure that involves applying magnetic pulses to the brain. No medication is ingested, and no surgery is required.
Traditional Antidepressants: Involve taking pills or other forms of medication daily, with the goal of adjusting brain chemistry over time.
2. Onset of Effectiveness
rTMS: Many patients experience noticeable improvement within a week of starting rTMS therapy. Sessions typically take one a day for about a week or 10 days.
Traditional Antidepressants: It can take several weeks or even months to notice any improvement. Patients often have to try multiple medications or adjust dosages to achieve the desired effect
ترجمه:
۱. روش درمان
rTMS: یک روش غیرتهاجمی که شامل اعمال پالسهای مغناطیسی به مغز است. هیچ دارویی مصرف نمیشود و نیازی به جراحی نیست.داروهای ضد افسردگی سنتی: شامل مصرف روزانه قرص یا سایر اشکال دارو، با هدف تنظیم شیمی مغز در طول زمان است.
۲. شروع اثربخشی
rTMS: بسیاری از بیماران ظرف یک هفته از شروع درمان rTMS بهبود قابل توجهی را تجربه میکنند. جلسات معمولاً روزی یک جلسه و به مدت حدود یک هفته یا ۱۰ روز طول میکشد.داروهای ضد افسردگی سنتی: ممکن است چندین هفته یا حتی ماه طول بکشد تا متوجه هرگونه بهبودی شوید. بیماران اغلب باید چندین دارو را امتحان کنند یا دوزها را تنظیم کنند تا به اثر مطلوب برسند.

ترکیب rTMS با سایر روشهای درمانی برای اثربخشی بیشتر
تجربه درمانی ما در کلینیک مهر گلاب نشان داده است که رویکرد ترکیبی و چندجانبه، بهترین نتایج را در درمان فیبرومیالژیا به همراه دارد. rTMS به تنهایی یک روش قدرتمند است، اما هنگامی که با سایر رویکردهای درمانی مانند فیزیوتراپی تخصصی، آبدرمانی، یا درمانهای روانشناختی مانند رفتاردرمانی شناختی ترکیب میشود، تأثیر آن چندین برابر میشود. فیزیوتراپی به حفظ قدرت و انعطافپذیری عضلات کمک میکند، در حالی که درمانهای روانشناختی به بیمار کمک میکنند تا با جنبههای عاطفی و شناختی درد کنار بیاید و الگوهای فکری مخرب را تغییر دهد. ترکیب rTMS با این روشها، نه تنها درد را کاهش میدهد، بلکه کیفیت خواب، خلق و خو و تواناییهای شناختی بیمار را نیز بهبود میبخشد و به او این امکان را میدهد تا به طور جامعتری با بیماری مقابله کند و به یک بهبودی عمیق و پایدار دست یابد.
روند درمان و چشمانداز بهبودی طولانیمدت
دوره درمان با rTMS معمولاً شامل یک سری جلسات متوالی است که بسته به شرایط هر فرد و ارزیابی پزشک متخصص تعیین میشود. اغلب بیماران پس از چند هفته شروع جلسات، متوجه کاهش تدریجی درد و بهبود علائم همراه خود میشوند، اما برای دستیابی به نتایج پایدار و طولانیمدت نیاز به صبر و پیگیری کامل دوره درمانی است. نکتهای که در کلینیک مهر گلاب بر آن تاکید داریم، این است که بهبودی در فیبرومیالژیا یک مسیر تدریجی و مداوم است؛ با پروتکلهای درمانی جامع و ترکیبی که ما ارائه میدهیم، همراهی و همکاری بیمار در این مسیر، و با جلسات درمانی منظم، این بهبودی میتواند سالها و حتی برای چند سال حفظ شود. هدف ما، تنها کاهش موقت درد نیست، بلکه بازگرداندن شما به یک زندگی فعال، کمدرد و لذتبخش است و با تکیه بر دانش روز و تجربه تخصصی، این چشمانداز کاملاً قابل دستیابی و واقعبینانه است.
آدرس و اطلاعات تماس کلینیک روانپزشکی مهرگلاب
در مجموعهی مهرگلاب از طریق تیم روانپزشکی، روانشناسی و نوروتراپی، اقدامات درمانی لازم برای افراد در معرض آسیب به صورت درمانی مکمل انجام میگیرد تا از این معضل فراگیر جلوگیری کنیم و امید به زندگی در افراد را بهبود ببخشیم.
📍 آدرس کلینیک مهر گلاب: تهران، پاسداران، خیابان دولت، چهار راه کاوه، ساختمان جام جم، طبقه دوم واحد ۱۰
سخن پایانی
دردهای گسترده فیبرومیالژیا و ام اس میتوانند چالشبرانگیز باشند، اما مهم است که بدانید این وضعیت، حکم پایان زندگی فعال و باکیفیت شما نیست. روش درمانی rTMS، یک نوآوری علمی است که ثابت کرده میتواند بخشهای مغزی مسئول درد شما را خاموش کرده و تنظیم کند تا شما دیگر قربانی سیگنالهای اغراقآمیز درد نباشید. اگرچه درمان فیبرومیالژیا نیازمند یک رویکرد جامع و صبر طولانیمدت است، اما با ترکیب این روش پیشرفته با سایر درمانهای حمایتی، رسیدن به کاهش چشمگیر درد و افزایش کیفیت زندگی یک هدف واقعبینانه است. در کلینیک تخصصی مهر گلاب، شناخته شده بعنوان بهترین مرکز فوق تخصصی آر تی ام اس در تهران ما متعهدیم که با ارائه بهروزترین و کاملترین پروتکلهای درمانی، شما را در مسیر این بهبودی طولانیمدت همراهی کنیم و به شما کمک کنیم تا دوباره کنترل بدن و زندگی خود را به دست بگیرید.
سوالات متداول
۱. آیا درمان rTMS برای فیبرومیالژیا دردناک است؟
خیر، rTMS یک روش غیرتهاجمی و تقریباً بدون درد است. شما ممکن است در طول جلسه احساس ضربههای خفیف یا حس کلیک کردن بر روی سرتان داشته باشید که معمولاً به سرعت به آن عادت میکنید و نیازی به بیهوشی ندارد.
۲. معمولاً چند جلسه rTMS برای کاهش درد فیبرومیالژیا نیاز است؟
تعداد جلسات دقیق برای هر فرد متفاوت است و توسط پزشک متخصص تعیین میشود، اما به طور معمول، یک دوره درمانی اولیه شامل چندین جلسه متوالی در طول چند هفته است. برای نتایج طولانیمدت و عمیق، ممکن است جلسات نگهدارنده نیز توصیه شود.
۳. آیا rTMS جایگزین داروهای من میشود؟
rTMS یک درمان کمکی قوی است و در بسیاری از موارد به بیماران کمک میکند تا میزان وابستگی خود به داروهای مسکن و سایر داروها را تحت نظر پزشک معالج، به تدریج کاهش دهند. هرگز مصرف داروهای خود را بدون مشورت با پزشک متوقف نکنید.