درمان افسردگی مقاوم به درمان با آر تی ام اس

افسردگی مقاوم به درمان چیست و چرا رخ می‌دهد؟

افسردگی مقاوم به درمان به وضعیتی گفته می‌شود که علائم افسردگی شدید و مداوم باقی می‌مانند، حتی پس از آنکه بیمار، دو یا چند نوع مختلف از داروهای ضدافسردگی را به درستی و تحت نظر پزشک مصرف کرده است. دلایل مقاومت به درمان پیچیده و چندوجهی هستند. بخشی از این مقاومت می‌تواند به تفاوت‌های ژنتیکی و بیولوژیکی در نحوه پردازش داروها توسط بدن فرد یا اختلالات خاص در مدارات عصبی مغز مربوط باشد که داروهای سنتی نتوانسته‌اند آن‌ها را تصحیح کنند. علاوه بر این، وجود بیماری‌های روانی یا جسمی همزمان مانند اضطراب شدید، مشکلات تیروئید یا دردهای مزمن نیز می‌تواند اثربخشی درمان‌های اولیه را کاهش دهد. درک اینکه این مقاومت، تقصیر بیمار نیست، بلکه یک چالش بیولوژیکی است، اولین گام برای یافتن درمان‌های جدید و مؤثر است.

ناهماهنگی‌های مغزی در افسردگی مقاوم به درمان

تحقیقات عصب‌شناسی نشان داده است که افسردگی، به ویژه نوع مقاوم به درمان آن، با کاهش فعالیت و ناهماهنگی در شبکه‌های عصبی مغز همراه است. ناحیه کلیدی در این ناهماهنگی، قشر پیش‌پیشانی پشتی-جانبی است که به عنوان مرکز تنظیم خلق و خو، تفکر مثبت و عملکردهای اجرایی شناخته می‌شود. در بیماران افسرده، فعالیت این ناحیه معمولاً به شدت کاهش یافته است. داروهای ضدافسردگی سنتی عمدتاً بر روی سطح انتقال‌دهنده‌های عصبی مانند سروتونین در سراسر مغز تأثیر می‌گذارند، اما ممکن است نتوانند فعالیت ضعیف شده DLPFC را به اندازه کافی تقویت کنند. این کم‌کاری در ناحیه تصمیم‌گیری و تنظیم خلق و خو، باعث می‌شود که علائم اصلی افسردگی مانند ناامیدی، انزوا و ناتوانی در احساس لذت، همچنان باقی بمانند.

rTMS چیست و چگونه به تنظیم مغز کمک می‌کند؟

 rTMS یا تحریک مغناطیسی مکرر ترانس‌کرانیال یک روش درمانی امن، غیرتهاجمی و بدون درد است که با ارسال پالس‌های مغناطیسی دقیق به نواحی خاصی از مغز، به تنظیم فعالیت عصبی کمک می‌کند. در درمان افسردگی مقاوم، rTMS روی بخش مهمی از مغز به نام قشر پیش‌پیشانی پشتی–جانبی چپ تمرکز می‌کند؛ ناحیه‌ای که در افسردگی کمتر از حد معمول فعال است. این پالس‌های مغناطیسی با فرکانس بالا باعث افزایش فعالیت این ناحیه و بهبود ارتباط آن با مراکز تنظیم خلق‌وخو می‌شوند. نتیجه این فرآیند، بازگرداندن تعادل شیمیایی و الکتریکی مغز و کاهش چشمگیر علائم افسردگی است، به‌طوری‌که بسیاری از بیماران پس از دوره درمان، بهبود واضحی در خلق‌وخو، انرژی و عملکرد ذهنی خود احساس می‌کنند.

بیشتر بخوانید: استفاده از ار تی ام اس برای درد مزمن و فیبرومیالژیا

مکانیسم اثر rTMS در کاهش علائم افسردگی

مشکل این ناحیه در افسردگی	کاری که rTMS انجام می‌دهد	فایده این کار برای فرد (کاهش علائم)
ناحیه‌ای که “خوش‌بینی و انگیزه” را کنترل می‌کند، کند و کم‌کار شده است.	فعال‌سازی (شارژ کردن): با فرکانس بالا (پالس‌های سریع)، این ناحیه را بیدار و فعال‌تر می‌کند.	بهبود خلق‌وخو، افزایش انرژی، بازگشت انگیزه و امید و کاهش ناامیدی.	درمان افسردگی شدید، فعال سازی مغز افسرده، بهبود خلق rTMS
ناحیه “نگرانی و احساسات منفی” بیش از حد فعال است.	آرام کردن (مهار کردن): با فرکانس پایین (پالس‌های آرام‌تر)، فعالیت زیاد این ناحیه را کم می‌کند.	کاهش اضطراب، کم شدن نشخوار ذهنی (فکرهای مداوم)، و کنترل بهتر احساسات.	کاهش نشخوار ذهنی، درمان اضطراب و افسردگی، آرام‌سازی مغز
ارتباطات بین بخش‌های کنترل خلق و احساسات مختل شده است.	تنظیم مجدد ارتباطات: ارتباط و هماهنگی بین سلول‌های عصبی را بهبود می‌بخشد.	پایداری بهبودی، عملکرد بهتر تفکر و بهبود کلی وضعیت روانی و عاطفی.	بهبودی پایدار افسردگی، تنظیم مدارهای مغزی
میزان و تعادل مواد شیمیایی شادی‌آور و انگیزشی کم شده است.	تحریک غیرمستقیم: سلول‌های عصبی فعال شده، آزادسازی این مواد شیمیایی را افزایش می‌دهند.	افزایش لذت بردن از زندگی ، بهبود تمرکز و کاهش احساسات غمگین.	rTMS و دوپامین، افزایش شادی با rTMS

 

مزیت rTMS  برای درمان افسردگی مقاوم به درمان نسبت به درمان‌های دارویی

درمان مستقیم و غیرسیستمیک: rTMS فعالیت مغز را مستقیماً در ناحیه هدف تنظیم می‌کند و نیازی به دارو، بیهوشی یا بستری شدن ندارد.

عوارض جانبی بسیار کم: معمولاً تنها شامل سردرد کوتاه‌مدت یا کمی حساسیت روی پوست سر است و با داروهای ضدافسردگی قابل مقایسه نیست.

مناسب بیماران مقاوم به دارو: افرادی که به داروهای ضدافسردگی یا درمان‌های سنتی پاسخ نداده‌اند، می‌توانند از rTMS بهره‌مند شوند.

بدون مشکلات رایج دارویی: برخلاف داروها، rTMS باعث افزایش وزن، اختلالات جنسی، خواب‌آلودگی یا مشکلات گوارشی نمی‌شود.

پایداری بیشتر درمان: به دلیل راحتی و عوارض کم، بیماران راحت‌تر درمان را ادامه می‌دهند و احتمال بهبودی بلندمدت و پایدار افزایش می‌یابد.

چرا رویکرد مهر گلاب برای افسردگی مقاوم به درمان حیاتی است؟

در کلینیک تخصصی مهر گلاب، ما می‌دانیم که مقابله با افسردگی مقاوم به درمان به یک رویکرد درمانی ترکیبی، جامع و بسیار دقیق نیاز دارد. rTMS به عنوان یک تعدیل‌کننده عصبی قدرتمند برای تنظیم بیولوژیکی مغز عمل می‌کند، اما برای بهبودی کامل و جلوگیری از عود، آن را با سایر مداخلات مکمل ترکیب می‌کنیم. این ترکیب شامل روان‌درمانی‌های تخصصی، بهینه‌سازی وضعیت خواب و تغذیه درمانی عصبی است. این رویکرد چندوجهی تضمین می‌کند که بیمار نه تنها از نظر فعالیت مغزی بهبود می‌یابد، بلکه مهارت‌های روان‌شناختی لازم برای مدیریت استرس و حفظ الگوهای فکری سالم را نیز کسب می‌کند و بهبودی او به یک نتیجه درمانی ماندگار تبدیل می‌شود.

در ادامه درمان افسردگی مقاوم به درمان را از نظر سایت radboudumc نیز بیان می کنیم:

“With rTMS, the patient receives 8 weeks of outpatient treatment lasting about half an hour. A total of 25 treatments are involved, four times a week in the beginning, twice at the end. With a magnet, we stimulate a specific brain area, involved in emotions and cognitive control that plays a role in depression. People with depression have somewhat abnormal activity there. By stimulating this specific location, we also activate the underlying brain network that’s part of it.”

ترجمه:

«با rTMS، بیمار ۸ هفته درمان سرپایی دریافت می‌کند که حدود نیم ساعت طول می‌کشد. در مجموع ۲۵ جلسه درمانی انجام می‌شود، چهار بار در هفته در ابتدا و دو بار در انتها. با یک آهنربا، ناحیه خاصی از مغز را که در احساسات و کنترل شناختی نقش دارد و در افسردگی نقش دارد، تحریک می‌کنیم. افراد مبتلا به افسردگی در آنجا فعالیت تا حدودی غیرطبیعی دارند. با تحریک این ناحیه خاص، شبکه مغزی زیرین که بخشی از آن است را نیز فعال می‌کنیم.»

 

اهمیت تشخیص دقیق در درمان افسردگی مقاوم

تشخیص دقیق در درمان افسردگی مقاوم به درمان، حیاتی است. قبل از شروع rTMS، متخصصین ما در کلینیک مهر گلاب ارزیابی‌های کاملی را انجام می‌دهند تا مطمئن شوند که علائم بیمار ناشی از مشکلات دیگری مانند اختلال دوقطبی (که درمان آن متفاوت است)، مشکلات تیروئیدی یا کمبود ویتامین نیستند. ما با استفاده از روش‌های نقشه‌برداری مغزی، محل دقیق کم‌کاری در مغز را مشخص می‌کنیم تا هدف‌گیری rTMS با بالاترین دقت ممکن انجام شود. این دقت در تشخیص و هدف‌گیری، تضمین‌کننده این است که درمان به طور خاص برای نیازهای بیولوژیکی هر فرد تنظیم شده و اثربخشی آن به حداکثر برسد.

روند درمان و چشم‌انداز بهبودی طولانی‌مدت rTMS

دوره درمانی rTMS معمولاً شامل یک سری جلسات متوالی است که به صورت روزانه و طی چند هفته انجام می‌شود. بسیاری از بیماران پس از چند هفته شروع جلسات، متوجه بهبود در خلق و خو، افزایش انگیزه، و بازگشت توانایی در احساس لذت می‌شوند. نکته‌ای که در کلینیک مهر گلاب بر آن تأکید داریم، چشم‌انداز بهبودی طولانی‌مدت و چند ساله است. با پروتکل‌های درمانی جامع و ترکیب‌های درمانی اختصاصی که ما ارائه می‌دهیم، همراهی کامل بیمار در این مسیر، و با جلسات نگهدارنده در صورت لزوم، این بهبودی می‌تواند برای سال‌ها و حتی برای چند سال حفظ شود. هدف ما، تنها کاهش موقت افسردگی نیست، بلکه بازگرداندن شما به یک زندگی شاداب و فعال برای آینده‌ای طولانی است.

بیشتر بخوانید: بهترین روش درمان افسردگی با آر تی ام اس (rTMS)

سخن پایانی

افسردگی مقاوم به درمان، یک نبرد دشوار است، اما پایان راه نیست. بسیاری از افرادی که سال‌ها تحت نظر بوده‌اند، ممکن است با مصرف انواع داروی افسردگی مقاوم به درمان باز هم به بهبودی کامل نرسیده باشند و همچنان درگیر چرخه باطلی از ناامیدی شوند. علاوه بر این، گاهی این وضعیت با اضطراب مقاوم به درمان همراه می‌شود که در آن، روش‌های سنتی و دارویی به تنهایی قادر به مهار تنش‌های شدید و افکار وسواسی نیستند. در چنین شرایطی، روش درمانی rTMS یک نوآوری علمی و موثر است که با هدف قرار دادن دقیق نواحی کم‌کار یا نامتعادل مغز، به شما این فرصت را می‌دهد که کنترل خلق و خوی خود را دوباره به دست آورید و از دام تاریکی رها شوید. این تکنولوژی فراتر از رویکردهای شیمیایی، به مغز شما کمک می‌کند تا مدارهای عصبی خود را بازسازی کرده و دوباره امید و آرامش را تولید و پردازش کند.

در کلینیک تخصصی مهر گلاب شناخته شده به عنوان بهترین مرکز فوق تخصصی rTMS در تهران ، ما متعهدیم که با استفاده از دانش روز و پروتکل‌های درمانی جامع و ترکیبی، شما را در مسیر شکستن مقاومت و دستیابی به یک بهبودی عمیق و پایدار همراهی کنیم. تولد دوباره امید در انتظار شماست؛ ما ابزارهای لازم برای روشن کردن مسیر آینده‌تان را در اختیار داریم.

سوالات متداول

۱. آیا rTMS فقط برای افسردگی مقاوم به درمان استفاده می‌شود؟

خیر، rTMS برای درمان افسردگی‌هایی که به درمان‌های اولیه نیز پاسخ نداده‌اند، تأیید شده است، اما کارایی آن به ویژه در موارد مقاوم به درمان که داروهای متعدد مؤثر نبوده‌اند، بسیار چشمگیر است.

۲. آیا درمان rTMS دردناک است و عوارض جانبی جدی دارد؟

خیر، rTMS یک درمان غیرتهاجمی و ایمن است و دردناک نیست. شایع‌ترین عارضه جانبی، سردرد خفیف و موضعی است که معمولاً پس از چند جلسه برطرف می‌شود و عوارض جانبی جدی نادر هستند.

۳. برای حفظ بهبودی افسردگی پس از rTMS چه باید کرد؟

برای حفظ بهبودی طولانی‌مدت، ما بر تکمیل کامل دوره درمانی ترکیبی تأکید می‌کنیم. با این روش، بهبودی شما می‌تواند برای چند سال حفظ شود و ممکن است نیاز به جلسات نگهدارنده داشته باشید.